بررسي ارتباط مصرف گياهان دارويي با اختلال آنزيمهاي كبدي در مطالعه كوهورت گيلان

رشت

زمينه و هدف: به طور كلي گياهان دارويي نقش مهمي در سلامت افراد و جوامع بشري دارند. استفاده صحيح از گياهان دارويي مستلزم شناخت تركيبهاي شيميايي موجود در آنها است، زيرا وجود تركيبهاي شيميايي است كه باعث اثر درماني ميگردد. هدف اين مطالعه بررسي اثرات داروهاي گياهي مختلف بر عملكرد كبد براساس اندازهگيري سطح آنزيمهاي ALT، AST و GGT ميباشد. مواد و روشها: اين مطالعه، يك مطالعه تحليلي- مقطعي و بخشي از The PERSIAN guilan cohort study بود كه در سال 1396-1397 انجام شد. در اين مطالعه كليهي افراد 35 تا 70 سال كه واجد معيارهاي ورود و فاقد معيارهاي خروج بودند، از هر دو جنس ساكن در بعضي از مناطق شهري و روستايي گيلان وارد مطالعه شدند. به منظور جمعآوري اطلاعات در اين مطالعه از يك چكليست از پيش تهيهشده در نهايت دادههاي ثبت شده وارد نرمافزار آماري SPSS ورژن 24 شد و مورد تجزيه و تحليل آماري قرار خواهد گرفت. سطح معناداري 05/0P< خواهد بود. نتايج: در اين مطالعه ميانگين سن شركت‌كنندگان برابر با 90/8 ± 52/51 ميباشد و از 10520 فرد مورد مطالعه، 5633 نفر (5/53 درصد) زن، 9527 نفر (6/90 درصد) ﻣﺘﺄهل، 5739 نفر (6/54 درصد) شاغل و 4613 نفر (8/43 درصد) ساكن شهر بودند. طبق نتايج اين مطالعه در كل شركت‌كنندگان، 2753 نفر (2/26 درصد) گياهان دارويي مصرف مي‌كردند. بيشترين گياهان دارويي مورد استفاده بهترتيب عبارت بودند از: نعناع (93/44 درصد)؛ گل‌گاو زبان (90/44 درصد) و پونه (59/11 درصد). طبق نتايج اين مطالعه در كل شركت‌كنندگان، تفاوت آماري معني‌داري بين شيوع ALT افزايش‌يافته، AST افزايش يافته و GGT افزايش يافته در افراد مصرف‌كننده و غيرمصرف‌كننده گياهان دارويي وجود نداشت. طبق نتايج اين مطالعه در كل شركت‌كنندگان، شيوع ALP افزايش‌يافته در افراد مصرف‌كننده گياهان دارويي به صورتي معني‌دار كمتر از افراد غيرمصرف‌كننده بود (1/4 درصد نسبت به 5/5 درصد، 004/0=P). طبق نتايج رگرسيون لجستيك، در مدل تعديل‌نشده (مدل 1)، مصرف گياهان دارويي شانس داشتن آنزيم كبدي افزايش‌يافته را 10 درصد كاهش داد (99/0 – 82/0 :CI 95%، 90/0=OR). يافته مشابهي پس از تعديل براي متغيرهاي سن و جنس به‌ دست آمد (00/1 – 82/0 :CI 95%، 91/0=OR) (مدل 2). در مدل 3، پس از تعديل براي تمامي متغيرها، ارتباط همچنان معني‌داري باقي ماند (99/0 – 81/0 :CI 95%، 89/0=OR). در مدل 4، پس از تعديل اضافي براي مصرف داروهاي هپاتوتوكسيك، ارتباط همچنان معني‌داري بود به طوري‌كه مصرف گياهان دارويي شانس داشتن آنزيم كبدي افزايش‌يافته را 11 درصد كاهش داد (99/0 – 81/0 :CI 95%، 89/0=OR) نتيجهگيري: طبق نتايج حاصل از پژوهش حاضر رايجترين گياهان مصرفي نعناع، گل گاوزبان و پونه بودهاند و اين مطالعه نشان داد مصرف گياهان دارويي در كساني كه داروهاي هپاتوتوكسيك مصرف نميكنند موجب كاهش آنزيمهاي كبدي شده است. كليد واژه: گياهان دارويي، آنزيمهاي كبدي

226595

علوم پزشكي گيلان