بررسي فراواني و تعيين ژنوتايپ ايزوله¬هاي كيست هيداتيك در گاوميش¬هاي ذبح شده در كشتارگاه شهرستان تالش در سال هاي 1402-1401

رشت

مقدمه: اكينوكوكوزيس كيستي به عنوان يك عفونت مهم مشترك بين انسان و دام شناخته شده است كه توسط مرحله لاروي كرم اكينوكوكوس گرانولوزوس ايجاد مي شود و در نقاط مختلف جهان شايع است. اين عفونت در ايران در حيوانات اهلي مانند گوسفند، بز، گاو، شتر و گاوميش و همچنين انسان به عنوان ميزبانان واسط گزارش شده است. شناسايي ژنتيكي ژنوتيپ هاي اكينوكوكوس گرانولوزوس تأثير قابل توجهي در استراتژي هاي كنترل اين بيماري دارد. هدف از اين مطالعه بررسي فراواني و تعيين ژنوتايپ ايزوله هاي كيست هيداتيك در گاوميش هاي ذبح شده در كشتارگاه شهرستان تالش در سالهاي 1402-1401 بود. مواد و روش¬ها: در مطالعه حاضر، 42 ايزوله كيست هيداتيك از 384 راس گاوميش ذبح شده از كشتارگاه شهرستان تالش طي فاصله زماني فروردين تا آذر 1402 جمع آوري شدند. جنس و سن هر حيوان در كشتارگاه ثبت شد. جهت بررسي باروري كيست هاي هيداتيك، مايع كيست از نظر وجود پروتواسكولكس مورد بررسي قرار گرفت. همچنين براي تعيين ژنوتيپ ايزوله هاي كيست هيداتيك، ژن‌هاي سيتوكروم c اكسيداز 1 (cox1) و NADH دهيدروژناز زيرواحد 1 (nad1) تعيين توالي شدند. نتايج: مطالعه حاضرنشان داد كه 42 (9/10%) راس از 384 راس گاوميش مورد بررسي آلوده به كيست هيداتيد بودند كه از اين تعداد 38 (5/90 %) راس به كيست كبدي و 4 (5/9%) راس به كيست ريوي آلوده بودند. در اين بررسي تنها يك كيست كبدي بارور و ساير كيست ها غير بارور بودند. از بين گاوميش هاي آلوده، 4/21% نر و 6/78% ماده بودند. از نظر آماري تفاوت معني داري بين عفونت كيست هيداتيد و جنسيت دام مشاهده نشد (057/0=P). عفونت كيست هيداتيد در گاوميش‌هاي 5-3 ساله (2/13%) بيشتر از گاوميش‌هاي جوان‌تر از 3 سال (4/5%) بود و اين تفاوت از نظر آماري معني‌دار بود (030/0=P). آناليز مولكولي سكانس ها نشان داد كه 100 % ايزوله هاي كيست هيداتيك متعلق به ژنوتيپ G1 بودند. همچنين تجزيه و تحليل مولكولي توالي‌هاي ميتوكندرياي وجود 5 هاپلوتيپ را در بين ژنوتيپ G1 نشان داد. نتيجه¬گيري: مطالعه حاضر نشان دهنده شيوع بالاي كيست هيداتيد (9/10 درصد) در گاوميش هاي منطقه تالش مي باشد. با اين حال، باروري كيست هيداتيد در اين گاوميشها بسيار پايين بود و اين حيوان ممكن است نقش كمي در اپيدميولوژي هيداتيدوز در منطقه مورد مطالعه داشته باشد. اين تحقيق مشابه ساير مطالعات نشان داد كه ميزان عفونت كيست هيداتيد با افزايش سن حيوان به ميزان قابل توجهي افزايش مي يابد. همچنين اين مطالعه نشان داد كه ژنوتيپ غالب اكينوكوكوس گرانولوزوس در گاوميش ها مانند ساير نقاط كشور و جهان ژنوتيپ G1 بود. كليد وازه ها: اكينوكوكوزيس كيستي، گاو ميش، تعيين ژنوتيپ، گيلان.

226683

علوم پزشكي گيلان