خداشناسي عقلي در قرآن و عهدين

كارشناسي ارشد

در مسائل مربوط به خداشناسي زماني كه پاي عقلانيت به ميان مي‌آيد، غالبا ابتدا دليل بر وجود خدا آورده مي‌شود و سپس، خدايي را كه وجودش مستدل و اثبات شده است، بيان مي شود كه چگونه خدايي و داراي چه اوصافي است. پس از آن، براي اثبات اين صفات نيز برهان اقامه مي‌شود. در پژوهش حاضر نيز تلاش شده است كه مستدل و عقلاني بودن آموزه‌هاي مربوط به خداشناسي در كتب آسماني سه دين ابراهيمي، يهود، مسيحيت و اسلام مقايسه شود و از دو جهت به اين مسئله پرداخته شده است. در ابتدا ميزان سازگاري آموزه‌هاي قرآن و عهدين در مورد خدا و صفات او با عقلانيت و معيارهاي عقلاني مورد بررسي قرار گرفته و پس از آن به اين مسئله پرداخته شده است كه آيا در خود قرآن و عهدين نيز دليل عقلي و برهان براي اثبات وجود خدا و صفاتش آورده شده است، يا خير. در نهايت به بررسي دلايل بروز ايمان‌گرايي در جوامع مسيحي و تاييد يا عدم تاييد ايمان‌گرايي در قرآن پرداخته شده است. جمع آوري اطلاعات، با مراجعه به منابع مختلف و با روش كتابخانه‌اي صورت گرفته است. در رابطه با اين موضوع اگرچه در برخي منابع به طور جداگانه و مختصر به مسئله ايمان گرايي يا اثبات خدا پرداخته شده است، اما در هيچ يك از منابع به مقايسه ديدگاه قرآن با كتب آسماني ساير اديان ابراهيمي پرداخته نشده است. همچنين در منابع مورد بحث، ايمان گرايي بيش‌تر در بستر جوامع مسيحي، مورد بررسي قرار گرفته و به رويكرد قرآن در اين زمينه كم‌تر توجه شده است. ضمن اين‌كه نقاط ضعف و قوت يك نظام فكري در مقايسه با ساير نظام هاي فكري بيش‌تر مشخص مي‌شود و لذا با وجود تشابه آموزه‌هاي اين سه دين ابراهيمي، تقابل آراي آن‌ها در اين زمينه و نقد و بررسي آن‌ها در مشخص شدن تفكر و انديشه‌ي برتر بسيار مفيد است.

227355

دانشگاه اصفهان

فلسفه و كلام اسلامي

علي ارشدرياحي