واكاوي اخلاق و منش معلمي از منظر فضيلت¬گرايان معاصر با تأكيد بر آراي ديويد كار

دكتري

درهم ¬تنيدگي اخلاق و مسائل آموزشي، معلمان را به سوي شيوه¬هاي اخلاق محور در موضوعاتي همانند روش¬هاي آموزش (تدريس)، محتواي برنامه درسي، ارزيابي و ارزشيابي، و روابط با فراگيران، والدين و همكاران سوق داده است. پژوهش حاضر با هدف بازشناسي و تبيين مؤلفه‌هاي معلم فضيلت¬مند از ديدگاه فضيلت¬گرايان معاصر با تأكيد بر آراي ديويد كار با استفاده از روش تحليل محتواي كيفي و رويكرد استقرايي انجام شده است. در راستاي تحقق اهداف پژوهش، اخلاق فضيلت¬محور و تربيت اخلاقي برآمده از آن بر مبناي ديدگاه كار تبيين شد و روشن شد كه رويكرد اخلاقي فضيلت¬محور بر خلاف رويكردهاي عمل¬محور در اخلاق بر عامل اخلاقي و شخصيت و منش او متمركز است و تربيت اخلاقي فضيلت¬مندانه پنج ساحت وجودي آدمي (گفتار، كردار، باور، عاطفه و احساس) را مدنظر قرار داده و به فرد به عنوان كل يكپارچه توجه مي¬كند. اخلاق فضيلت¬گراي ارسطويي و مورد حمايت ديويد كار غايت¬گرا بوده و بر خير صاحب فضيلت تأكيد داشته و معتقد است فضايل نقش مهمي در دستيابي انسان به سعادت ايفا مي¬كنند. انسان فضيلت¬مند از نظر ارسطو و كار، چيستي فضيلت و رذيلت را درك كرده، به فضايل عمل كرده و از انجام آنها لذت مي¬برد؛ يعني خواست¬ها، گرايش¬ها و احساسات او با فضائل و عمل به آنها هماهنگ شده و تمايلات دروني¬اش مطابق با عقل تحول مي¬يابد. با توجه به اين امر مؤلفه‌هاي معلم در سه محور منش فردي، منش ¬آموزش¬گري و منش اجتماعي شناسايي شد. اين نتايج نشان از برهم كنش مقوله¬ها و زيرمقوله¬ها يا تأثيرپذيري و تأثيرگذاري توأمان آنها با يكديگر داشته و بنابراين مجموعه مسيرهاي ارتباطي ميان مقوله¬ها حول مفهوم معلم فضيلت¬مند (موجب هم¬افزايي يكديگر مي¬گردند) از يك سو سبب افزايش فضيلت¬مندي معلم و از سوي ديگر سبب تقويت هر كدام از مقوله¬ها و زيرمقوله‌‌ها ي مطرح شده مي¬گردد.

227559

دانشگاه اصفهان

فريدون شريفيان جزي

فلسفه تعليم و تربيت

محمدحسين حيدري