مقايسه دادرسي سنتي و الكترونيكي در حقوق كيفري ايران با تاكيد بر رويه عملي

كارشناسي ارشد

دادرسي الكترونيك داراي معايب و مزايايي است. از يك سو مي‌تواند دادرسي را تسريع و نياز به حضور فيزيكي را كاهش دهد و به طور كل در جهاتي عدالت قضايي را آسان¬تر نمايد. با اين وجود، بايد توجه داشت برخي موارد از جمله در موارديكه كه ديدن حركات ظواهر متهم يا شاهد، مي‌تواند اعتبار اظهارات آن‌ها را تعيين كند، نمي‌¬توانيم با پذيرش مطلقِ دادرسي الكترونيك، به مثابۀ يك دستگاه نظر داشته باشيم. افزون براين، سوءاستفاده از ابلاغ الكترونيكي، نقض استانداردهاي دادرسي عادلانه ازجمله: اصل عدم تبعيض و برابري اصحاب دعوي، اصل علني بودن دادرسي، الزامات مربوط به دادرسي ترافعي، تعيين قرارها و مجازاتها از جمله چالش‌ها به شمار مي¬آيند. در كنار آن دادرسي الكترونيكي با چالش‌هاي اجرايي متعدد ازجمله فقدان زيرساختهاي فرهنگي و آموزشي، فقدان امنيت سايبري و امكان نقض حريم خصوصي، عدم شموليت به تمام امور دادرسي و فقدان ضمانت اجراي لازم مواجه است، يعني ضرورتهاي حاضر، نمي‌تواند توسل به دادرسي الكترونيكي همه جانبه و الزامي را توجيه كند؛ به ويژه در دادرسي¬هاي كيفري كه، فقط در يك دادرسي حضوري، امكان رعايت برخي از اصول اساسي آيين دادرسي، مانند اصل برابري و عدم تبعيض وجود دارد. به علاوه، قضاوت امري انساني است و لذا در مبادلات الكترونيكي بين طرفين دعوي، سيستم نمي‌¬تواند نقش يك قاضي را براي كشف حقيقت ايفا كند. بنابراين در الكترونيكي شدن دادرسي¬ها (دادرسي به معناي خاص)، به جز در مواردي نظير رسيدگي به جرائم كم اهميت، بايد به انجام برخي تشريفات دادرسي با استفاده از روشهاي نوين اطلاعاتي و ارتباطي بسنده كرد؛ زيرا مجموع نظام دادرسي الكترونيكي قادر به برچيدن كامل نظام دادرسي سنتي نيست، بلكه مي¬تواند به موازات اين نظام حركت كرده و كارايي آن را بهبود ببخشد

227637

دانشگاه اصفهان

حقوق جزا و جرم شناسي

منوچهر توسلي نائيني