تحول ژئوپليتيك انرژي اتحاديۀ اروپا بعد از حملۀ روسيه به اوكراين و تحليل نقش بالقوۀ ايران

كارشناسي ارشد

انرژي، به عنوان مهمترين نياز هر كشور در جهان امروز، به ويژه كشورهاي در حال توسعه و توسعه ¬يافته از اهميت ويژه¬اي برخوردار است. جهت انتقال انرژي از كشورهاي توليدكننده به كشورهاي مصرف¬كننده مي¬با¬يست امنيت مسير انتقال انرژي تأمين باشد. از اين رو، كشورهايي كه داراي موقعيت ترانزيتي ويژه هستند، در فرآيند انتقال انرژياهميت مي¬يابند كه اوكراين داراي چنين اهميت ويژه¬اي است كه هم روسيه و هم اتحاديۀ اروپا جهت تبادلات انرژي خود نسبت به اين كشور نگاه ويژه¬اي دارند. روسيه به عنوان بزرگترين دارندۀذخاير اثبات¬شدۀ گازي در جهان، بزرگترين صادركنندۀ گاز به اتحاديۀ اروپاست و به منظور صدور انرژي خود به اروپا از اوكراين به عنوان مهمترين كريدور انتقال انرژي خود استفاده مي¬كند. پژوهش حاضر، با تكيه بر دو مقولۀ ژئوپليتيك انرژي و امنيت انرژي در صدد پاسخ به پرسش «بحران اوكراين چه تأثيري بر ژئوپليتيك انرژي اتحاديۀ اروپا بعد از 2022 خواهد داشت» بود. در راستاي پاسخ به پرسش اين فرضيه مطرح گرديد كه اگرچه، اتحاديۀ اروپا نياز مبرم و شديدي به گاز روسيه دارد، اما بحران 2022 اوكراين سبب شد تا اتحاديۀ اروپا اين تهديد را به فرصت تبديل كند و وابستگي خود به گاز روسيه را تا حد قابل توجهي كاهش دهد و مصرانه مقولۀ جايگزيني منابع تجديدپذير و تبادلات گازي خود با كشورهايي غير از روسيه را در دستوركارش قرار دهد. حال در اين بين، ج.ا.ايران مي¬تواند به عنوان دومين دارندۀ منابع گازي، از اين فرصت استفاده كند تا نقش خود را در بازار صادرات گاز به اروپا پررنگ كند و برخلاف قبل، وارد بازار صادرات گاز شود و ميدان را به نفع شركت¬هاي روسي خالي نكند. پژوهش حاضر، با تكيه بر روش توصيفي-تحليلي و بهره¬گيري از منابع و اسناد كتابخانه¬اي و اينترنتي، ضمن بررسي تحول ژئوپليتيك انرژي اتحاديۀ اروپا بعد از بحران 2022 اوكراين، به تحليل نقش بالقوۀ ج.ا.ايران در حوزۀ صادرات گاز پرداخته است.

227760

دانشگاه اصفهان

روابط بين الملل

علي اميدي