تاثير مداخله ذهن آگاهي مثبت محور بر تحمل پريشاني، سطح كورتيزول خون و تغييرات ضربان قلب در زنان مبتلا به سرطان سينه

كارشناسي ارشد

بيماري سرطان سومين معضل سلامتي جهان و دومين معضل سلامتي در ايران است. بالاترين آمار سرطان نيز متعلق به سرطان سينه است. در ايران سرطان سينه بيشترين آمار سرطان در بين زنان را دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسي تاثير درمان ذهن آگاهي مثبت محور بر تحمل پريشاني، سطح كورتيزول خون و تغييرات ضربان قلب در زنان مبتلا به سرطان سينه انجام شد. اين پژوهش از نظر هدف، يك مطالعه كاربردي بود و از نظر روش تحقيق، جز طرح هاي نيمه آزمايشي با ساختاري تك آزمودني به شمار مي رود كه در آن، از طرح A-B با پيگيري استفاده شد. جامعه آماري اين پژوهش را زنان مبتلا به سرطان سينه تشكيل مي دهند كه از بين آن ها، 3 زن به روش نمونه گيري هدفمند و بر طبق ملاك هاي ورود از كلينيك مهر آريا و درمانگاه هرندي اصفهان انتخاب شدند. ابزارهاي پژوهش عبارت بودند از: آزمون تحمل پريشاني هيجاني سيمونز و گاهر، آزمايش كورتيزول خون كه بين 8 تا 10 صبح بصورت ناشتا انجام مي شد و اندازه گيري تغييرات ضربان قلب با استفاده از ساعت هوشمند. مداخله موردنظر، درمان ذهن آگاهي مثبت محور بود كه توسط مجري طرح اجرا شد. قبل از شروع مداخله، عملكرد آزمودني ها به مدت 3 جلسه مورد بررسي قرار گرفت و در اين مدت هيچ مداخله اي جهت بهبود عملكرد آزمودني ها در اين زمينه ها ارائه نگرديد. بدين صورت خط پايه آزمودني ها مشخص شد. در مرحله بعد، درمان ذهن آگاهي مثبت محور به مدت 8 جلسه يك ساعتي به صورت انفرادي براي آزمودني ها اجرا شد و در پايان جلسات نيز عملكرد آن ها با استفاده از ابزارهاي پژوهش مورد سنجش قرار گرفت. پس از اتمام جلسات مداخله، مجددا عملكرد آزمودني ها طي 2 مرتبه مجزا مورد بررسي واقع شد. لازم به ذكر است عملكرد سطح كورتيزول خون به علت سختي اجرا، يك بار در مرحله خط پايه، يك بار پس از پايان مداخله و يك بار پس از يك ماه پيگيري اجرا شد. براي تجزيه و تحليل داده ها از تحليل ديداري نمودارها و شاخص روند، شاخص ثبات، درصد داده هاي غيرهمپوش و درصد داده هاي همپوش استفاده شد. يافته هاي حاصل از تجزيه و تحليل داده ها حاكي از اثرات مثبت اين مداخله بر متغيرهاي مورد ارزيابي در اين زنان است؛ بطوريكه درصد داده هاي غيرهمپوش براي آزمودني اول براي متغيرهاي تحمل پريشاني و تغييرات ضربان قلب به ترتيب 50 و 5/12 درصد، براي نفر دوم 75 و 5/87 درصد و براي نفر سوم 5/87 و 100 درصد گزارش شد. همچنين درصد بهبودي براي متغير سطح كورتيزول خون براي نفر اول، دوم و سوم به ترتيب 7/10، 1/11 و 8/19 بدست آمد. در نتيجه مي توان اذعان داشت كه درمان ذهن آگاهي مثبت محور بر آزمودني اول كمترين اثر، بر آزمودني سوم بيشترين تاثيرگذاري و بر آزمودني دوم اثري متوسط داشته است.

227877

دانشگاه اصفهان

روانشناسي باليني

مريم اسماعيلي