واكاوي تجربه زيسته دختران نوجوان تاب آور در روابط خانوادگي و مقايسه الگوي آموزشي مبتني بر آن با رويكرد مشاوره مثبت‌گرا بر تاب‌آوري و كاهش تعارضات والد – نوجوان

دكتري

هدف پژوهش حاضر شناسايي تجارب زيسته نوجوانان دختر تاب آور و تدوين الگوي آموزشي مبتني بر آن مبتني بر ان و مقايسه الگوي تدوين شده با مشاوره مثبت گرا بر ميزان تاب آوري و تعارضات والد – نوجوان بوده است . پژوهش با رويكرد تركيبي با طرح اكتشافي متوالي و شامل دو بخش كيفي و كمي و چهار مرحله اجرايي بود شركت كنندگان پژوهش شامل 11نوجوان دختر مقاطع متوسطه اول و دوم بود كه بر اساس روش نمونه گيري هدفمند كه در پرسشنامه تاب آوري كانر و ديويدسون نمره بالاي 80 را از 100 نمره كسب كرده بودند ،انتخاب شدند. در بخش كيفي رويكرد پديدار شناسي مورداستفاده قرار گرفت .در اين مرحله ضمن مصاحبه با نوجوانان تاب آور و شناسايي تجارب زيسته آنان ،الگوي آموزشي مبتني بر تجارب زيسته و متون و ادبيات پژوهشي تدوين و زير نظر متخصصان اعتبار يابي شد . تجزيه و تحليل داده ها به صورت روش هفت مرحله اي كلايزي انجام شد كه نهايتا يافته ها شامل سه مفهوم اصلي ،جهت دهي نگرشي ،معنوي ،رفتاري ؛الگوي حل تعارض ؛سرمايه هاي روان شناختي و ده مولفه فرعي،معنويت ،رفتار تسهيلگر تاب آوري ،نگرش صحيح نسبت به مشكلات ،حل تعارض مساله مدارو هيجان مدار ، هيجان مثبت ،خود آگاهي ،الگوي تفكر ،الگوي عمل ،انعطاف پذيري كشف شد . در مرحله دوم بعد از محتواي به دست آمده حاصل از مصاحبه با نوجوانا ن تاب اور بر اساس تلفيق و هماهنگ سازي به منظور تكميل طرح كيفي ،مولفه ها و رويكرد هاي مشاوره اي داراي شواهد تجربي در زمينه تاب آوري به صورت بسته آموزشي تاب اوري بر اساس پيشينه موجود طراحي شد .سپس پروتكل تدوين شده با نظر خواهي و انجام اصلاحات مورد نياز توسط پنج نفر از متخصصان حوزه تاب آوري نوجوان اعتبار يابي شد. در مرحله سوم كمي ، روش نيمه آزمايشي با طرح پيش آزمون- پس آزمون با گروه كنترل جهت ارزيابي اثربخشي درمان ها استفاده شد .هركدام از گروهها شامل 22 نفر بود كه در گروههاي ازمايش و كنترل به صورت هفنگي در جلسات 1 و نيم ساعته مداخلات طراحي شده قرار گرفتند .تحليل داده ها از نرم افزار آماري ويراست 26SPSS واز روش تحليل واريانس تك متغيره و چند متغيره جهت اعتبار آزمايي مداخلات و تفاوت ميان گروه ها و از روش تحليل واريانس با اندازه هاي تكراري جهت سنجش اعتبار آزمايي رقابتي و مقايسه اثر بخشي مداخله ها صورت گرفت .يافته ها نشان داد كه هر دو بسته اثربخشي معناداري را در افزايش تاب آوري و كاهش تعارضات والد – نوجوان در نوجوانان دختر داشته است و بسته مشاوره اي تدوين شده در مقايسه با بسته مشاوره مثبت گرا اثر بخشي بيشتري در تاب آوري و كاهش تعارضات والد – نوجوان داشته است بر اساس نتايج بخش كيفي پژوهش، پيشنهاد ميگردد روانشناسان و مشاوران بر ايجاد روش‌هاي ارتقاي تاب‌آوري و انجام مشاوره‌هاي فردي و گروهي مؤثر مبتني بر مضامين برآمده از مطالعه حاضر را مورد تاكيد قرار دهند و الگوي تدوين شده تاب آوري را در كنار ساير مداخلات درماني جهت افزايش تاب آوري به نوجوانان آموزش دهند

229771

دانشگاه اصفهان

مريم فاتحي زاده

مشاوره خانواده

رضوان السادات جزائري