ارزيابي ردپاي آب صنايع بزرگ در حوضه آبريز زاينده رود

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي محيط زيست

كارشناسي ارشد

به‌طور كلي منابع آب هر كشور در سه بخش كشاورزي، صنعت و شرب به مصرف مي‌رسد.آب يكي از موارد اصلي براي توليد هر محصولي است. زنجيره توليد و عرضه محصول به مصرف‌كننده، يك فرآيند زماني و مكاني است. اين زنجيره گستره‌اي محلي تا جهاني دارد و در اين فرآيند آب مصرف و در نهايت آلوده مي‌شود. ردپاي آب به عنوان يك معيار كمي، براي نشان دادن مقدار مصرف از منابع طبيعي توسط انسان به كار گرفته مي‌شود. فرآيند ارزيابي ردپاي آب در چهار مرحله شامل تعيين اهداف و محدوده، حسابداري ردپاي آب، ارزيابي پايداري ردپاي آب، سياست‌گذاري و تنظيم عكس‌العمل‌ها انجام مي‌شود. با توجه به بحران آب در كشور و به‌خصوص استان اصفهان و خشك شدن حوضه زاينده‌رود در سال‌هاي اخير و نيز ارتباط صنايع مختلف با حوضه زاينده‌رود، هدف اصلي در اين مطالعه برآورد و مقايسه ردپاي آب مستقيم و غيرمستقيم در صنايع مختلف مستقر در حوضه زاينده‌‌رود است كه صنايع بزرگي مانند فولاد مباركه، ذوب‌آهن، پالايشگاه و نيروگاه مورد محاسبه و بررسي قرار گرفت. روش كار در اين پژوهش به اين صورت است كه بعد از تعيين اهداف مورد نظر و زمينه‌هاي مورد مطالعه و نيز قابليت دستيابي به داده‌هاي مورد نظر، اطلاعات از صنايع منتخب جمع‌آوري شد. سپس از دو روش تجميع كل زنجيره و حاصل جمع گام‌ها براي محاسبه ردپاي آب در صنايع مورد مطالعه استفاده شد كه روش دوم، روش عمومي و كاربردي است. سپس با استفاده از معادله ردپاي آب، ميزان مصرف و مقدار ردپاي آب مستقيم و غيرمستقيم به ازاي توليد هر محصول در بخش‌هاي مختلف به صورت تفكيك شده محاسبه شد و نمودارها و اشكال، با استفاده از نرم افزار اكسل تهيه شد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه ميزان مصرف ردپاي آب غيرمستقيم در صنايع مورد مطالعه، برابر و يا بيشتر از ميزان مصرف آب مستقيم است و هر دو به يك اندازه اهميت دارند. بنابر ارزيابي داده‌ها و اطلاعات به دست آمده و نيز با توجه به محاسبات انجام شده، مقدار مصرف ردپاي آب به صورت مستقيم در صنعت فولاد برابر با 017/4 مترمكعب به ازاي يك تن فولاد و ردپاي آب مصرفي به صورت مستقيم و غيرمستقيم در صنعت ذوب‌آهن برابر با 17/5 مترمكعب به ازاي توليد يك تن محصول در سال است. همچنين ردپاي آب مستقيم و غيرمستقيم در نيروگاه اسلام آباد برابر با 1198320 مترمكعب بر تراژول و يا به عبارتي 31/4 ليتر بر كيلو وات ساعت است. در نهايت لازم به ذكر است كه اين پژوهش با محدوديت‌ها و موانع بسيار زيادي در زمينه جمع‌آوري اطلاعات مواجه شد كه اين موضوع انجام محاسبات و مراحل انجام كار را سخت و دشوار كرد. همچنين مسئوليت صحت اطلاعات و اعداد مورد محاسبه در اين تحقيق، بر عهده صنايع مربوطه كه اطلاعات از آنها گرفته شده است، مي‌باشد.

229867

آلودگي محيط زيست

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان