آينده پژوهي روابط دولت طالبان با ايالات متحده آمريكا

كارشناسي ارشد

از آنجايي كه موقعيت جغرافياي افغانستان باعث شده است تا همواره قدرت هاي بزرگ به دنبال حضور و نفوذ در اين كشور باشد، همين عامل يكي از عناصر اصلي بحراني بودن هميشگي افغانستان تلقي مي شود. با برگشت دوباره طالبان به قدرت افغانستان در سال 2021 و از آنجايي كه ايالات متحده آمريكا مهمترين كشور جهان در حال حاضر به حساب مي آيد، روابط اين كشور با طالبان از اهميت خاص برخوردار خواهد بود. پس از به قدرت رسيدن مجدد طالبان در افغانستان، ايالات متحده آمريكا همه نيرو هاي نظامي و سياسي خود را از اين كشور خارج ساخته و سفارت افغانستان در ايالات متحده آمريكا را بسته نمود و روابط خود با افغانستان را در همه عرصه ها متوقف ساخت. با توجه به روند هاي گذشته روابط ايالات متحده آمريكا با طالبان در دهه 1990 و در طول دو دهه نظام دموكراسي در افغانستان (2021-2001)، آينده روابط آمريكا با دولت طالبان از اهميت خاص برخوردار مي باشد. پرسش اصلي اين پژوهش عبارتند از: "مهمترين سناريو هاي آينده روابط دولت طالبان با ايالات متحده آمريكا كدام ها اند؟" بررسي هاي انجام شده با استفاده از روش سناريو نويسي پيتر شوارتز روشن مي سازد، مهمترين عوامل، پيشرانها و عدم قطعيت هاي اين روابط، نحوه عملكرد دولت طالبان در رعايت حقوق بشر و به خصوص حقوق زنان و اقليت هاي قومي-مذهبي، تشكيل دولت فراگير سياسي-اجتماعي و قطع ارتباط و مبارزه با گروه هاي تروريستي بين المللي در داخل افغانستان مي باشد كه تغيير در هريك مي تواند سناريو هاي را ايجاد كند و اين سناريو ها عبارتند از: 1- كسب مشروعيت داخلي و اعتبار بين المللي دولت طالبان – به رسميت شناسي و برقراري روابط رسمي ايالات متحده آمريكا با دولت طالبان (سياست تعامل). 2- عدم كسب مشروعيت داخلي و اعتبار بين المللي دولت طالبان-به رسميت شناسي موقت و برقراري روابط نيمه رسمي ايالات متحده آمريكا با دولت طالبان (سياست تعامل مشروط). 3- كسب مشروعيت داخلي و اعتبار بين المللي دولت طالبان-عدم به رسميت شناسي و برقراري روابط رسمي ايالات متحده آمريكا با دولت طالبان (سياست انزوا). 4- عدم كسب مشروعيت داخلي و اعتبار بين المللي دولت طالبان-عدم به رسميت شناسي و برقراري روابط ايالات متحده امريكا با دولت طالبان (سياست تقابل). بر اساس پژوهش انجام شده مشخص شد كه نزديك ترين سناريو در حال وقوق، سناريو سياست انزوا است اما مطلوب ترين سناريو براي ايالات متحده آمريكا و به خصوص براي دولت طالبان در روابط با ايالات متحده آمريكا، سناريو سياست تعامل است كه با توجه به روند هاي گذشته و شاخص هاي تعيين شده براي هريك از سناريوها، در مقايسه با ديگر سناريو ها از اولويت تحقق برخوردار نمي باشد. بنابر اين، براي رسيدن به وضعيت مطلوب، برآورده ساختن شروط ايالات متحده آمريكا از سوي دولت طالبان لازم است. آنچه كه آينده روابط ايالات متحده با دولت طالبان را شكل خواهد داد، تلاش و تمايل دولت طالبان در رعايت شروط مطرح ايالات متحده مي باشد. اين پژوهش با روش توصيفي-تحليلي و با استفاده از نظريه نوواقع گرايي و با به كار گيري از روش گردآوري داده ها با ابزار كتابخانه اي و با روش تحليل آينده پژوهي، بر اساس روش سناريو نويسي پيتر شوارتز به تبيين علل ايجاد و تداوم روابط دولت طالبان با ايالات متحده آمريكا پرداخته شده است.

230147

دانشگاه اصفهان

دكتر سعيد وثوقي

روابط بين الملل

دكتر محمد علي بصيري