طبقه¬بندي و گونه¬شناسي سفال دوره¬ي ورامين حوزه¬ي هليل¬رود

1399/12/23

چكيده سفال همواره يكي از مهم¬ترين و فراوان ترين داده در كاوش¬ها و بررسي¬هاي باستان¬شناسي بوده است كه مي¬توان اطلاعات با ارزشي از آن استخراج نمود. سفال اگر به طور علمي و دقيق مورد مطالعه قرار بگيرد يكي از مهم¬ترين مدارك باستان¬شناسي براي درك تاثير و تاثر فرهنگ¬ها است. همچنين سفال، مهم¬ترين عامل در شناخت گاهنگاري نسبي بر سفال فرهنگ¬هاي پيش از تاريخ است. باستان¬شناسان مي¬توانند از طريق طبقه¬بندي و مطالعه¬ي تفاوت¬هاي سفال به نتايج مهم و هدف نهايي از مطالعه و طبقه¬بندي سفال، يعني شناسايي گونه¬هاي مختلف موجود در جامعه آماري مورد مطالعه، دست يابند و با مقايسه¬هاي گونه¬شناختي به بررسي ارتباطات ميان منطقه¬ي مورد مطالعه و مناطق ديگر بپردازد. حوزه هليل رود در جنوب شرق ايران، از ديدگاه باستان شناسي اهميت بسياري دارد. بررسي هاي باستان شناسي كه از سرچشمه هاي هليل رود در شمال و دشت جيرفت در مركز و دشت هاي رودبار و فارياب و قلعه گنج و عنبرآباد در جنوب و دشت اسفندقه در غرب اين حوزه صورت گرفته، محوطه و گورستان هايي مربوط به ادوار مختلف شناسايي شده است. دوره ورامين به عنوان يك ¬دوره¬ي جديد در پيش از تاريخ حوزه هليل رود در بازه زماني 3300-2800 ق. م تعريف شده است، بي شك در اين بازه¬ي زماني دشت جيرفت با مناطق همجوار خود ارتباط و برهمكنش¬هايي داشته است. از اين جهت در اين پژوهش سعي شده است به ارائه گاهنگاري نسبي اواخر دوره¬ي مس¬سنگي و اوايل عصر مفرغ دشت جيرفت، معرفي ويژگي¬هاي سبك¬شناختي سفال اين دوره و بررسي چگونگي برهمكنش¬هاي منطقه¬اي و فرامنطقه¬اي اين دشت با مناطق همجوار به ويژه مناطق جنوب شرقي و جنوب غربي ايران بپردازد. واژگان كليدي: حوزه¬ي هليل رود، سفال دوره¬ي ورامين، طبقه بندي، گونه شناسي، ارتباطات فرهنگي

230304

دانشگاه جيرفت

دكترنصير اسكندري

دكترميثم شهسواري