تحليل وضعيت افغانستان در ديوان بين‌المللي كيفري

كارشناسي ارشد

لازمه پيشگيري از جنايات بين‌المللي همكاري دولت‌ها با ديوان بين‌المللي كيفري و سپس محاكمه و مجازات مرتكبان است. افغانستان در 1 مي سال 2003 عضويت ديوان بين‌المللي كيفري را پذيرفت. دفتر دادستان در گزارش خود بيان كرده است كه دلايل منطقي وجود دارد كه جنايات جنگي و جنايات عليه بشريت طبق ماده 7 و 8 اساسنامه ديوان بين‌المللي كيفري در قلمرو سرزميني افغانستان رخ‌داده است. از سال 2006 وضعيت در افغانستان مورد ارزيابي مقدماتي دفتر دادستاني ديوان بين‌المللي كيفري قرار گرفت، دفتر دادستاني ديوان استدلال كرده بوده يافته‌هايش نشان مي‌دهد كه جرائم مذكور، در افغانستان ارتكاب يافته است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه از زمان عضويت افغانستان در ديوان بين‌المللي كيفري جنايات عليه بشريت و جنايات جنگي توسط نيروهاي ايالات متحده آمريكا، آژانس اطلاعات آمريكا (سيا)، طالبان و نيرو‌هاي دولت افغانستان رخ‌داده‌ است. اطلاعات جمع‌آوري شده دادستان حاوي يك اساس منطقي است كه در بازه زماني 1 مي سال 2003 جنايات جنگي و جنايات عليه بشريت توسط طالبان، نيرو‌هاي دولت افغانستان و نيرو‌هاي ايالات متحده آمريكا و آ‌ژانس اطلاعات مركزي آمريكا (سيا) در قلمرو افغانستان بعد از عضويت اين كشور در ديوان بين‌المللي كيفري رخ‌داده است. اختلاف‌نظر حقوقي ميان ديوان بين‌المللي كيفري و ايالات متحده آمريكا از زماني شروع شد كه شعبه تجديدنظر در سال 2020 اجازه تحقيقات را به دادستان داد. اجازه تحقيقات با مخالفت آمريكا و تهديد به تحريم ديوان و توقف دارايي آن مواجه شد. با روي كار آمدن دولت جديد آمريكا (بايدن) تلاش كرد تا روابط خود را با ديوان بهبود بخشد و سرانجام تحريم‌هاي يك‌جانبه عليه خانم بن سودا را لغو كرد. پس از آن كابل زير فشار آمريكايي‌ها در مارس 2020 از دادستان ديوان در خواست كرد اين تحقيقات را به تأخير بيندازد؛ بنابراين، اين تحقيقات به‌صورت كلي ادامه دارد هنوز دادگاه تجديدنظر تسليم نشده. بدين ترتيب هرچند از لحاظ عملي تعقيب، متوقف شده ولي از لحاظ نظري و رسمي و فرايند قضايي توقفي صورت نگرفته است. درعين‌حال نسبت به طالبان در حال رسيدگي مقدماتي است. تفصيل اين موارد كه با روش توصيفي – تحليلي انجام شده است، موضوع اين پايان‌نامه است.

230449

دانشگاه اصفهان

حقوق جزا و جرم شناسي

دكتر حسن‌پور بافراني