تأثير تحريم‌هاي غيرقانوني بر حق بهره‌مندي از محيط زيست سالم با مطالعه‌ي موردي ايران

كارشناسي ارشد

در طول زمان، روابط سياسي كشورها با فراز و فرودهايي همراه بوده است و در هر برهه، رفتار و ابزار رويارويي آنها با يكديگر نشانگر عمق يا سطح تعامل يا تقابلشان است. كشور ايران از جمله كشورهايي بوده كه به سبب اتخاذ سياست‌هاي استقلال طلبانه پس از انقلاب اسلامي، تحت شديدترين تحريم‌هاي غيرقانوني از سوي ايالات متحده‌ي امريكا، كشورهاي تابع سياسي آن و شوراي امنيت سازمان ملل متحد قرار گرفته است. تحريم‌هايي كه ابعاد مختلف زندگي مردم ايران را تحت تاثير قرار داده و نتايج زيانبار آن، تضييع و نقض حقوق بشري از جمله حق بر محيط زيست سالم را به دنبال داشته است. تحريم‌هاي غيرقانوني به صورت مستقيم و غيرمستقيم حق بر محيط زيست سالم را هدف قرار داده و به طرق گوناگوني مانع از بهره‌مندي مطلوب شهروندان از حقوق زيست محيطي خود مي‌شوند؛ نمونه‌هايي از تاثير سوء تحريم‌ها بر حق بر محيط زيست سالم عبارتند از: ممنوعيت صادرات بنزين تصفيه شده به ايران، افزايش غلظت آلاينده‌ها، آلودگي هوا، آب و خاك، ابتلا به امراض مختلف مانند سرطان خون، كاهش عمر و مرگ زودرس، دشوار بودن انجام معاملات جهت واردات تجهيزات به‌روز سازگار با محيط زيست و تضييع حق زيست محيطي درون نسلي و ميان نسلي. يكي ديگر از ابعاد اثرات سوء تحريم‌ها بر حق بر محيط زيست، به مخاطره انداختن بهره‌مندي از ديگر حقوق بشري است زيرا تمام حقوقي كه در نسل‌هاي حقوق بشر جاي گرفته‌اند، براي تحقق شايسته و مطلوب به بستر زيست محيطي امن، سالم و پايدار نيازمندند. بنابراين نقض حق بر محيط زيست سالم بر اثر تحريم‌هاي غيرقانوني، اختلال در بهره‌مندي از ديگر حقوق بشري را در پي خواهد داشت. مقابله با اثرات نامطلوب تحريم‌ها بر بهره‌مندي از حق بر محيط زيست سالم با اتخاذ تدابيري ممكن خواهد بود؛ راهكارهايي نظير: به كارگيري فناوري سبز ، پايه‌ريزي اقتصاد اتمي -براي رويارويي با جنگ اقتصادي ناشي از تحريم‌ها- و گسترش فعاليت‌هاي زيست محيطي دانش بنيان در صنايع بزرگ و كوچك و بهره‌گيري از هوش مصنوعي براي رفع تهديدات بالفعل حق بر محيط زيست سالم و دفع خطرات احتمالي از آن. در اين پژوهش، در صدديم تا با به‌كارگيري روش تحليلي- توصيفي، به سوالات مطروحه پيرامون موضوع پاسخ دهيم.

231131

دانشگاه اصفهان

حقوق بين الملل

دكتر عليرضا آرش پور