بررسي فقهي افزايش جمعيت و فرزندآوري به‌ عنوان حكم اولي و ثانوي

فقه و مباني حقوق اسلامي

3/10/2024 12:00:00 AM

براساس نظر اكثر فقهاء، هدف اصلي نكاح؛ فرزندآوري و افزايش جمعيت است. بنابراين، ازدواج يك امر مقدس و ضروري است تا از طريق آن بتوان به مقولۀ مهم افزايش جمعيت و فرزندآوري توجه ويژه‌اي نمود. آيات و روايات به صراحت درباره احكام اولي وجوب فرزندآوري سخن نمي‌گويند و نمي‌توان از آن‌ها به يك حكم كلي و فراگير دست پيدا كرد؛ اما احكام ثانويه مي‌تواند در اين زمينه كارگشا باشد. هدف پژوهش حاضر بررسي فقهي افزايش جمعيت و فرزندآوري به‌ عنوان حكم اولي و ثانوي است. اين پژوهش از لحاظ هدف نظري و از نظر ماهيت توصيفي- تحليلي است. روش جمع‌آوري اطلاعات به‌صورت كتابخانه‌اي و ابزار موردنياز فيش‌برداري از كتب و مقالات بود. يافته‌ها حاكي از آن است كه فقهاء افزايش جمعيت را احكام اوليه و وجوب مي‌دانند اما ترديدي نيست كه ولي فقيه و مجتهد جامع الشرايط مي تواند در شرايطي خاص، از اين امر ممانعت كند و فرزندآوري را به عنوان احكام ثانويه و استحباب تلقي كنند و در آن اجباري وجود ندارد و بايد براساس ميل و رغبت زوجين اين امر صورت پذيرد. افزايش جمعيت همانند نماز و روزه ضرورت داشته و جزء احكام اوليه است و فرزندآوري از جمله مصاديق احكام ثانويه همچون اضطرار، عسر و حرج، اكراه و... است كه نبايد در آن اجبار و اكراهي صورت گيرد. از آثار مهم فرزندآوري و افزايش جمعيت مي‌توان به رشد اقتصادي، افزايش روحيه و نشاط در زندگي زوجين و جامعه و... اشاره نمود. از راهكارهاي افزايش جمعيت و فرزندآوري نيز مي‌توان به سياست‌هاي تشويقي و تأمين هزينه‌هاي افراد نابارور و... اشاره نمود كه از اين طريق مي‌توان تمايل به فرزندآوري را بهبود بخشيد و جمعيت را افزايش داد.

231156

دانشگاه اردکان

غفوري چرخابي حسين Ghafouri Charkhabi Hossein