ارزيابي تناسب اراضي جهت كشت آبي و ديم كلزا (Brassica napus L.) با استفاده از روش فازي-سلسله مراتبي در شهرستان جيرفت

1400/04/07

چكيده شناسايي پتانسيل اراضي براساس منابع محيطي موجود در هر منطقه نظير اقليم، خاك و توپوگرافي اولين گام در توسعه نظام كشاورزي پايدار است. براي اين منظور، در اين پژوهش تناسب اراضي شهرستان جيرفت، جهت كشت ديم و آبي كلزا با استفاده از روش سلسله مراتبي-فازي در سيستم اطلاعات جغرافيايي مورد مطالعه قرار گرفت. از اين رو در ابتدا وزن و اهميت لايه¬هاي اطلاعاتي شامل اقليم (دما، بارش، درجه روز رشد)، توپوگرافي (شيب، ارتفاع)، خاك (شوري، PH و نوع خاك) به همراه دسترسي به منابع آبي، براساس روش تحليل سلسله مراتبي، به طور جداگانه جهت كشت آبي و كشت ديم كلزا به دست آمد. سپس لايه¬هاي اطلاعاتي مطابق با نيازمندي¬هاي محيطي محصول كلزا، در محيط سيستم اطلاعات جغرافيايي طبقه بندي و فازي شدند. در نهايت هم¬پوشاني لايه¬ها با ضرب وزن به دست آمده از روش سلسله مراتبي در لايه¬هاي فازي شده، صورت گرفت. در نهايت نقشه تناسب اراضي كشت آبي و كشت ديم كلزا به صورت جداگانه تهيه و طبقه بندي گرديد. نتايج ارزيابي تناسب اراضي جهت كشت آبي كلزا نشان داد كه 7/14، 75/24، 61/21، 02/26 و 91/12درصد از كل سطح اراضي موجود در محدوده مورد مطالعه، به ترتيب در طبقات بسيار مناسب، مناسب، تناسب متوسط، تناسب كم و نامناسب، قرار گرفته اند. هم¬چنين نتايج ارزيابي تناسب اراضي جهت كشت ديم كلزا نشان داد كه 65/12، 46/18، 4/24، 82/22 و 76/21 درصد از كل سطح اراضي موجود در محدوده مورد مطالعه، به ترتيب در طبقات بسيار مناسب، مناسب، تناسب متوسط، تناسب كم و نامناسب واقع شده¬اند. در اين طبقه¬بندي، عوامل دسترسي به منابع آب جهت كشت ديم و بارش جهت كشت آبي، عوامل اصلي محدود كننده رشد كلزا بودند. اين نتايج مي¬تواند براي سياستگذاران و كشاورزان، جهت طراحي الگوي كشت مناسب مفيد واقع شود. كلمات كليدي: مكان¬يابي، وزن¬دهي، مناطق مستعد كشت، سيستم اطلاعات جغرافيايي.

231377

دانشگاه جيرفت

دكتر امان الله سليماني دكتر محمد نادريان فر

دكتر مهديه اميري نژاد دكتر الهام رفيعي ساردوئي