تنوع گلدهي و صفات مورفولوژي و فيزيولوژي در جمعيت‌هاي خودگشن گل آهار (Zinnia elegans) در محيط نور LED

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

ژنتيك و بهنژادي گياهي

كارشناسي ارشد

گياه آهار ((Zinnia elegans از گياهان مهم و پركاربرد در صنعت گل‌كاري به شمار مي¬رود. آهار از جمله گياهان متحمل به كم‌آبي و نور زياد بوده و مي¬تواند در شرايط تنش¬زا و سخت نيز به رشد و گلدهي خود ادامه دهد. حضور نور¬هاي مكمل LED به‌عنوان منبع تأمين‌كنندة انرژي در كنار نور خورشيد در افزايش بهره¬وري و راندمان توليد گياهان از عواملي ا¬ست كه پس از انتخاب ژنوتيپ مناسب از اهميت ويژه¬اي برخوردار است. پژوهش حاضر طي دو مطالعه در قالب آزمايش تجزيه مركب با طرح پايه كاملاً تصادفي مشتمل بر دو عامل ژنوتيپ و نور LED انجام گرفت. در مطالعة اول تاثير سه‌رنگ نارنجي، صورتي و زرد و تيمار نور در پنج طيف شامل نورهاي قرمز، آبي، سفيد، قرمز-آبي و نور طبيعي خورشيد به‌عنوان نور شاهد بر روي تيمار ژنوتيپ گياه آهار در مرحلة بالغ مطالعه شد به نحوي كه گياهان پس از كشت بذر و انتقال به گلخانه به مدت 30 روز تحت‌تأثير 12 ساعت نور LED و 12 ساعت نور طبيعي قرار گرفتند و سپس به مدت 15 روز به طور شبانه¬روزي توسط نورهاي LED تيمار شدند. بررسي آثار دو تيمار مزبور بر صفات مورفولوژي گياه آهار نشان داد كه طيف نور قرمز-آبي بر بسياري از صفات از جمله روز تا گلدهي، شاخص¬هاي برگ، قطر ديسك مركزي و قطر گل¬آذين مؤثر بود. طيف نور رنگ قرمز توانست موجب افزايش ارتفاع و تعداد شاخة جانبي در گياه بالغ شود. صفاتي مانند الگوي تعداد چرخش شعاعي گلچه و قطر ساقه در اثر تيمارهاي نوري اختلاف معني¬داري با شاهد نداشتند. در بررسي ژنوتيپ¬ها مشاهده شد كه ژنوتيپ رنگ نارنجي موجب افزايش صفاتي مانند ارتفاع بوته، شاخص¬هاي برگ، قطر گل¬آذين، قطر ديسك و تعداد گل¬آذين شد. مطالعة دوم روي گياهچة آهار با دو تيمار ژنوتيپ در معرض چهار رنگ صورتي كالباسي، قرمز آتشين، سفيد و زرد و تيمار نوري در پنج طيف مشابه مطالعة اول انجام شد. در اين پژوهش صفات مورفولوژي و فيزيولوژي در گياهچه اندازه¬گيري شدند و طيف نور قرمز موجب افزايش صفاتي مانند تعداد برگ، قطر ساقه، شاخص¬هاي برگ، چگالي ريشه¬، وزن تر و خشك اندام-هاي هوايي و وزن تر و خشك ساقه شد و در بخش صفات فيزيولوژيك غلظت رنگ‌دانة كارتنوئيد، كلروفيل a، b و كلروفيل كل افزايش داد. طيف نور قرمز-آبي موجب افزايش صفات مورفولوژي مانند وزن تر برگ، وزن خشك ‌ريشه، وزن تر ريشه و حجم ريشه شد. طيف رنگ آبي در افزايش طول ريشه مؤثر بود و ارتفاع بوته را نيز نسبت به شاهد افزايش داد. از طرف ديگر طيف نوري قرمز-آبي موجب كاهش مقدار غلظت كاتالاز و غلظت پراكسيداز در گياه هم شد كه ممكن است نشان دهنده كاهش تنش محيطي بر گياه در شرايط نور LED باشد.

232293

مهندسي ژنتيك و بهنژادي گياهي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان