ارائه الگوي مدل تركيبي بمنظور تفكيك سهم فعاليت هاي انساني و اقليمي بر تغيير جريان ورودي به سد زاينده رود

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي آب

كارشناسي ارشد

آب ماده¬اي است كه تمامي موجودات زمين، براي بقاي خود به آن وابسته¬اند با توجه به منابع محدود آب در سطح زمين و هم¬چنين گسترش جمعيت، كمبود منابع و زوال محيط زيست در جهان، مديريت كارآمد و بهره برداري منطقه از منابع آب از اهميت بسيار زيادي برخوردار است. رواناب به عنوان يكي از اساسي¬ترين منابع آب در سطح جهان نه تنها توسط فعاليت¬هاي انساني بلكه به واسطه تغييرات اقليم تحت تاثير قرار گرفته است. يكي از چالش¬هاي هيدرولوژيست¬ها و سياست¬گذاران منابع آب، كاهش روز افزون منابع آب مي¬باشد. بنابراين تفكيك فعاليت¬هاي انساني و تغيير اقليم در كاهش جريان سالانه از اهميت بسزايي برخوردار مي¬باشد زاينده¬رود با توجه به موقعيت راهبردي رودخانه زاينده¬رود به عنوان منبع آب راهبردي و مهم در قسمت مركزي ايران نيازمند برنامه¬ريزي¬هاي مديريت منابع آب مي¬باشد. در اين پژوهش به¬منظور تفكيك سهم فعاليت¬هاي انساني و اقليمي بر كاهش جريان ورودي به سد زاينده¬رود با استفاده از روش مفهومي مبتني بر چارچوب بوديكو مورد ارزيابي قرار گرفته است. داده‌هاي جريان، بارش و تبخير–تعرق پتانسيل از عدم قطعيت مناسب در سطح اطمينان 95 درصد براي سه زير حوضه آبريز برخوردار هستند. در دوره 1980-2018 جريان در زير حوضه‌هاي آبريز پلاسجان، قلعه شاهرخ و زاينده¬رود به ترتيب كاهش 3/21 ميلي¬متر معادل 53/23٪، كاهش 97/181 ميلي¬متر معادل 14/31٪ و كاهش51/31 ميلي¬متر معادل 14/25٪ را تجربه مي¬كنند مدل فو به عنوان بهترين مدل مبناي فيزيكي شبيه¬سازي جريان سه زير حوضه آبريز پلاسجان، قلعه شاهرخ و زاينده¬رود تعيين شده است. در زير حوضه آبريز پلاسجان 83 درصد از كاهش جريان مربوط به تغييرات اقليم و 17 درصد از كاهش جريان مربوط به فعاليت‌هاي انساني است. در زير حوضه آبريز قلعه شاهرخ 82 درصد از كاهش جريان مربوط به فعاليت‌هاي انساني و 18 درصد از كاهش جريان مربوط به تغييرات اقليم است.سپس در زير حوضه آبريز زاينده¬رود 75 درصد از كاهش جريان مربوط به فعاليت‌هاي انساني و 25 درصد از كاهش جريان مربوط به تغييرات اقليم مي¬باشد. به طور كلي آثار فعاليت¬هاي انساني به عنوان عامل اصلي كاهش جريان در دو زير حوضه قلعه شاهرخ و زاينده¬رود مي¬باشد و تغييرات اقليم نقش غالب بر كاهش جريان زير حوضه پلاسجان دارد.

232369

مهندسي آب

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان