مقايسه اثر بخشي درمان مبتني بر پذيرش و تعهد و درمان مديريت استرس به شيوه شناختي رفتاري بر ترس از عود، كيفيت زندگي، پريشاني روانشناختي و خستگي مراقبين بيماران مبتلا به سرطان

10/16/2024 12:00:00 AM

سرطان به عنوان يك بيماري مزمن، نه تنها بيماران بلكه مراقبين آنان را نيز درگير مي‌كند كه بار طولاني مدت اين مراقبت مي‌تواند سلامت جسمي و رواني مراقبين را به طور جدي تهديد كند. لذا پژوهش حاضر با هدف مقايسه اثر بخشي درمان مبتني بر پذيرش و تعهد و درمان مديريت استرس به شيوه شناختي رفتاري بر ترس از عود، كيفيت زندگي، پريشاني روانشناختي و خستگي مراقبين بيماران مبتلا به سرطان انجام شد. طرح پژوهش حاضر از نوع نيمه آزمايشي بود كه در قالب طرح پيش‌آزمون ـ پس آزمون و پيگيري دو ماهه با سه گروه انجام شد. جامعه پژوهش شامل كليه مراقبين بيماران مبتلا به سرطان مراجعه كننده به موسسه خيريه امدادگران عاشورا يزد بودند. نمونه پژوهش حاضر شامل 66 مراقب بيمار مبتلا به سرطان بودند كه به روش نمونه‌گيري غير تصادفي در دسترس انتخاب و به صورت تصادفي در سه گروه 22 نفر (2 گروه آزمايش و 1 گروه كنترل) قرار گرفتند. در اين پژوهش از ترس از عود سرطان سياهه - مراقب لين و همكاران (2018)، شاخص كيفيت زندگي مراقب - سرطان ويتزنر (1997)، پرسشنامه اضطراب، افسردگي و استرس لاويبوند و لاويبوند (1995) و فهرست خستگي چند بعدي اسمتس و همكاران (1995) استفاده شد. گروه آزمايش اول 8 جلسه درمان مبتني بر پذيرش و تعهد و گروه آزمايش دوم 8 جلسه درمان مديريت استرس به شيوه شناختي رفتاري را به صورت دو بار در هفته به مدت 90 دقيقه دريافت كردند اما گروه كنترل هيچ گونه مداخله‌اي دريافت نكرد. داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 26 و تحليل كوواريانس چند متغيره مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج نشان داد با كنترل اثر پيش آزمون، تفاوت ميانگين‌هاي تعديل شده سه گروه در متغيرهاي ترس از عود، كيفيت زندگي، پريشاني روانشناختي و خستگي مراقبين هم در مرحله پس آزمون و هم در مرحله پيگيري از لحاظ آماري معنادار بود (05/0 >P). با اين حال تفاوت ميانگين نمرات دو گروه درماني در تمامي متغيرهاي پژوهش معنادار نبود (05/0 <P). اين نتايج دو ماه پس از مداخله، در تمامي متغيرها بجز متغير كيفيت زندگي در درمان مديريت استرس به شيوه شناختي رفتاري حفظ شد. يافته‌هاي اين پژوهش در مجموع حاكي از اثربخشي دو رويكرد درماني بر بهبود كيفيت زندگي و كاهش ترس از عود، پريشاني روانشناختي و خستگي مراقبين بيماران مبتلا به سرطان بود. اين يافته‌ها مي‌تواند نويدبخش توسعه و اجراي برنامه‌هاي حمايتي و درماني با هدف افزايش رفاه رواني مراقبين بيماران مبتلا به سرطان باشد.

233015

دانشگاه اردكان

چوب‌فروش زاده آزاده Choobfroshzadeh Azadeh