بررسي ارتباط تجربه¬ي زايمان با اختلال استرس پس از سانحه و افسردگي پس از زايمان در زنان نخست¬زاي مراجعه¬كننده به مراكز جامع سلامت شهرستان سنندج در سال 1402

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

آموزش مامايي

زمينه و هدف: تجربه زايمان يكي از تجارب مهم زندگي زنان بوده و پيامدهاي رواني بسيار دارد؛ همچنين اختلال استرس پس از سانحه و افسردگي پس از زايمان از مشكلات رواني دوره پس از زايمان هستند كه شناسائي عوامل خطر آن¬ها مي¬تواند گامي درجهت ارتقاء سطح سلامت مادران باشد؛ لذا پژوهش حاضر باهدف تعيين ارتباط تجربه¬ي زايمان با اختلال استرس پس از سانحه و افسردگي پس از زايمان در زنان نخست¬زاي مراجعه¬كننده به مراكز جامع سلامت شهرستان سنندج در سال 1402 انجام گرفت. روش پژوهش: مطالعه حاضر به¬روش مقطعي، روي 402 نفر از زنان نخست¬زاي واجد شرايط مراجعه¬كننده به مراكز جامع سلامت شهرستان سنندج كه بصورت دومرحله¬اي (در مرحله اول پس از تقسيم بندي شهرستان سنندج به پنج ناحيه و انتخاب چهار مركز جامع سلامت از هر ناحيه، در مرحله دوم نمونه¬هاي پژوهش بصورت در دسترس انتخاب شدند) انجام شد. معيارهاي ورود به مطالعه شامل تمايل به شركت در مطالعه، جواب مثبت به سوٌالات يك و دو پرسشنامه ضربه تولد سيتي، حداقل سواد خواندن و نوشتن، گذشتن مدت زمان يك تا چهار ماه پس از زايمان، حاملگي تك قلو، نوزاد ترم زنده و سالم، نداشتن بيماري زمينه¬اي مانند ديابت، فشارخون، مشكلات تيروئيد، عدم سابقه نازايي، عدم بستري شدن نوزاد، كسب نمره¬ي كمتر از 10 در غربالگري افسردگي دوران بارداري، داشتن تجربه¬ي درد زايمان، عدم تجربه رويدادهاي استرس¬زا طي شش ماه اخير و معيارهاي خروج از مطالعه شامل گرفتن نمره¬ي صفر سوأل 25 (چه زماني اين علائم شروع شد؟) و گرفتن نمره¬ي يك و بيشتر از سوأل 29 (آيا هر كدام از اين علائم مي¬تواند ناشي از مصرف دارو، الكل، مواد و يا بيماري جسمي باشد؟) در پرسشنامه ضربه تولد سيتي و ناقص بودن پرسشنامه¬ها بود. ابزار جمع¬آوري اطلاعات شامل فرم ثبت مشخصات دموگرافيك و باليني و پرسشنامه¬هاي تجربه زايماني، ضربه تولدسيتي و افسردگي پس از زايمان ادينبورگ بود. داده¬ها با استفاده از آزمون رگرسيون خطي و لجستيك تك و چند متغيره در نرم افزار SPSS نسخه 26 تجزيه¬و¬تحليل شد. 05/0P< معنادار درنظر گرفته¬شد. يافته¬ها: نتايج مطالعه نشان داد كه ميانگين نمره¬هاي تجربه زايمان و اختلال استرس پس از سانحه به¬ترتيب 99/11 ±44/ 62 (دامنه نمرات 88-22) و 23/11 ±21/18 (دامنه نمرات60-0) بود، ميزان افسردگي پس از زايمان 6/25 درصد گزارش شد. بين اختلال استرس پس از سانحه با سطح تحصيلات مادر(B=-3/32,p=0/006)، داشتن همراه طي ليبر و زايمان (B=1/8,p=0/007) و حمايت همسر (B=-0/924,p=0/004) ارتباط معني¬داري وجود داشت و با افزايش نمره تجربه زايمان، ميزان اختلال استرس پس از سانحه بطور معني¬داري كاهش يافت(p=0/001). ميان افسردگي پس از زايمان با بستري شدن مادر بعلت عوارض نفاسي (P=0/05)، تغذيه شيرخوار با شيرخشك(P=0/05) و سطح تحصيلات مادر(P=0/05) ارتباط معني¬داري وجود داشت، و با افزايش نمره تجربه¬زايمان، افسردگي پس از زايمان بطور معناداري كاهش يافت(P=0/01). نتيجه¬گيري: براساس يافته¬هاي مطالعه مبني بر وجود ارتباط ميان تجربه زايماني با برخي از متغيرهاي مورد مطالعه مانند تحصيلات بستري شدن مادر، حمايت همسر، اختلال استرس پس از سانحه و افسردگي پس از زايمان، توجه بيشتر ماماها به آموزش زنان داراي تحصيلات پايين¬تر در خصوص بارداري و زايمان، آموزش مردان در مورد نقش حمايتي آنان در پيشگيري از مشكلات رواني بعد از زايمان همسرانشان، بهبود كيفيت مراقبت¬هاي مامايي و كاهش مداخلات غير ضروري زايماني در جهت كم كردن ميزان بستري مادران بعد از زايمان و فراهم نمودن امكان استفاده كليه مادران از خدمات مربوط به همراه آموزش ديده زايماني مي¬تواند در پيشگيري از عوارض رواني بعد از زايمان موٌثر باشد. كليد واژه ها: تجربه زايمان، اختلال استرس پس از سانحه، افسردگي پس از زايمان، زنان نخست¬زا

233032

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

مامايي

پرستاري مامايي

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

ليلا اشمي نسب