تاثير زمان جفت شدن بر عملكرد، سلامت و رفتار اجتماعي گوساله‌هاي شيرخوار هلشتاين

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي علوم دام

كارشناسي ارشد

مطالعه حاضر با هدف بررسي تاثير زمان جفت شدن گوساله‌ها بر عملكرد، سلامت و رفتار اجتماعي گوساله‌هاي شيرخوار هلشتاين انجام شد. به اين منظور 72 راس گوساله هلشتاين (36 گوساله نر و 36 گوساله ماده) با ميانگين وزن 53/36 كيلوگرم به‌صورت كاملا تصادفي با تيمارهاي 1) گوساله‌هاي جفت شده در زمان تولد، 2) گوساله‌هاي جفت شده در 20 روزگي، 3) گوساله‌هاي جفت شده در 40 روزگي و 4) گوساله‌هاي انفرادي (هم نر و هم ماده) با 18 گوساله در هر تيمار وارد طرح شدند. مصرف خوراك آغازين و نمره سلامت به‌صورت روزانه، دماي مقعد و نرخ تنفس هفته‌اي يك بار ثبت شد. وزن بدن در شروع آزمايش و هر 10 روز يك بار و رشد اسكلتي در ابتداي آزمايش و روزهاي شيرگيري و پايان دوره انجام شد. حدود يك هفته بعد از گروه‌بندي شدن تا زمان شيرگيري رفتار تمام گوساله‌ها در هر تيمار نيم ساعت (هر 2 دقيقه يك بار) بعد از شير خوردن به‌صورت يك روز در ميان ثبت شد. براساس نتايج به دست آمده مصرف خوراك آغازين تيمار جفت شده در 20 روزگي و جفت شده در 40 روزگي بيش از ساير تيمارها بود (009/0 p =). در بررسي وزن بدن بين تيمارها تفاوت معني‌داري مشاهده نشد. افزايش وزن روزانه در تيمار جفت شده در 20 روزگي بيش از ساير تيمارها بود (0001/0p <). نرخ تنفس در تيمار انفرادي بيش از ديگر تيمارها بود (033/0 p =). دماي مقعد در تيمار جفت شده در 20 روزگي از ساير تيمارها كمتر بود (002/0 p =). در بررسي نمره بيني تفاوت معني‌داري بين تيمارها مشاهده نشد. نمره چشم در تيمار جفت شده در 40 روزگي و انفرادي بيش از ساير تيمارها بود (001/0 p =). نمره گوش نيز در تيمار جفت شده در 40 روزگي و انفرادي بيش از ديگر تيمارها بود (032/0 p =). در بين فراسنجه‌هاي رشد اسكلتي قبل شيرگيري تنها عرض پين و طول بدن بين تيمارها تفاوت معني‌داري داشت (029/0 p <) كه عرض پين در تيمار جفت شده در 20 روزگي و انفرادي وطول بدن در تيمار جفت شده در 20 روزگي بيش از ساير تيمارها بود. بعد شيرگيري ارتفاع جدوگاه در تيمار جفت شده در 20 روزگي، ارتفاع هيپ در تيمار جفت شده در 40 روزگي، ارتفاع پين در تيمار جفت شده در 20 روزگي و جفت شده در 40 روزگي، دور سينه در تيمار جفت شده در 20 روزگي، عرض پين در تيمار جفت شده در 20 روزگي، جفت شده در 40 روزگي و انفرادي و طول بدن در تيمار جفت شده در 20 روزگي بيش از ساير تيمارها بود (052/0 p <). بعد شيرگيري در دور شكم و عرض هيپ بين تيمارها تفاوت معني‌داري مشاهده نشد. در بررسي رفتار ليسيدن پوزه، سيستم پستاني، اندام تناسلي ماده، بيضه، دم و بستر (هم در حالت ايستاده و هم خوابيدن) تفاوت معني‌داري بين تيمارها مشاهده نشد. مجموع رفتار نشخوار در تيمار انفرادي، مجموع رفتار خوابيدن در تيمار جفت شده در زمان تولد و انفرادي، مجموع رفتار ايستاده در تيمار جفت شده در 40 روزگي و مجموع رفتار ليسيدن در تيمار جفت شده در 20 روزگي بيش از ساير تيمارها بود (001/0 p <). رفتار خوابيدن در تيمار جفت شده در زمان تولد و انفرادي، خوابيدن و نشخوار در تيمار انفرادي، ايستاده در تيمار جفت شده در 40 روزگي، ايستاده و نشخوار در تيمار جفت شده در زمان تولد و خوردن در تيمار جفت شده در 40 روزگي بيش از ساير تيمارها بود (003/0 p <). رفتارهاي ليسيدن از قبيل گوش در تيمار جفت شده در 20 روزگي، دگرمكيدن در تيمار جفت شده در زمان تولد، جفت شده در 20 روزگي و جفت شده در 40 روزگي، غلاف غضيب در تيمار جفت شده در زمان تولد، بدن خود تيمار جفت شده در زمان تولد، ميله و ديواره (هم در حالت ايستاده و هم در حالت خوابيدن) تيمار انفرادي، خوابيدن ليسيدن بدن خود و دگر ميكيدن در تيمار جفت شده در زمان تولد بيش از ساير تيمارها بود (051/0 p<). به‌طور كلي يافته‌هاي حاصل از اين طرح پژوهشي انجام شده نشان داد جفت كردن گوساله‌ها در سن 20 روزگي از نظر عملكرد، سلامت و رفتار بهتر از ساير تيمارها بود.

233266

تغذيه دام

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان