تاثير عصاره هيدروالكلي گياه اسپند بر آنژيوژنز در پرده كوريوالانتوئيك جنين جوجه

3/4/2023 12:00:00 AM

امروزه گياهان دارويي از كانديد‌هاي مناسب براي ساخت دارو‌هاي موثر بر رگزايي به‌عنوان فاكتور مهم در پيشرفت سرطان بوده كه عوارض جانبي كمتري نسبت به دارو‌هاي شيميايي برخوردارند. با توجه پيشرفت روزافزون سرطان در جوامع بشري و معظلات درمان آن از جمله مقاومت داروي عوارض جانبي زياد، توجه به گياهان دارويي افزايش يافته است. از جمله اين گياهان كه از قديم در ايران استفاده از آن متداول بوده است كه گياهان اسپند (Peganum harmala) است كه اثرات دارويي و حتي ضدتوموري آن در مطالعات اخير نيز اثبات شده است. يكي از مدل‌هاي مطالعه فرايند رگزايي كه در ارتباط مستقيم با پيشرفت سرطان و متاستاز است، پرده كوريوآلانتوئيك جنين جوجه (CAM) بوده كه تاكنون گزارشي از بررسي اثر عصاره‌‌ هيدروالكلي‌گياه اسپند ‌بر ‌آنژيوژنز در CAM منتشر نشده است و مطالعه حاضر به دليل ضرورت اين موضوع و با اين هدف انجام شده است. اين پژوهش يك مطالعه مورد – شاهدي بر روي 6 گروه تخم مرغ شامل گروه شاهد و گروه‌‌هاي تجربي تيمار با تاكسول (µg/kg40)، عصاره هيدروالكلي گياه اسپند با دوز‌هاي 100 و 400 mg/ml بصورت تكي و تركيبي است كه تيمار در روز هشتم انكوباسيون در ماشين جوجه‌كشي صورت گرفته و در روز دوازدهم، شاخصه‌‌هاي رگزايي مورفولوژيك شامل تعداد انشعابات اصلي، فرعي و ضخامت آنها با استفاده از نرم‌افزار imageJ بررسي شده و تغييرات مولكولي بيان ژن VEGF توسط تكنيك Real-time PCR مورد ارزيابي قرار گرفت. داده‌‌هاي خام حاصل با نرم‌افزار آماري SPSS تجزيه و تحليل گرديد. تيمار عصاره هيدوالكلي اگر چه به تنهايي و مشابه با داروي پاكلي‌تاكسل كه يك داروي ضدسرطان مهار كننده رگ‌زايي است، شاخصه‌‌هاي رگزايي را به‌طور معناداري كاهش مي‌دهد اما تركيب عصاره اسپند و دارو اثرات قابل نوجهي را ارائه مي‌دهد. بطوري‌كه عصاره اسپند اثرات دارو را تقويت كرده است. محاسبه تغييرات بيان ژن نشانگر محرك رشد عروق (VEGF) نيز در گروه‌‌هاي تحت تيمار دارويي و عصاره گياهي اسپند بر CAM حاكي از مهار رگزايي آنها بود. علاوه بر كاهش بيان ژن VEGF تحت تيمار پاكلي‌تاكسل كه مطابق انتظار است، عصاره اسپند نيز مي‌تواند بصورت وابسته به دوز اثرات مهاري رگزايي را بطور معناداري نشان دهد. مطابق با نتايج مورفولوژيك، عصاره گياهي اثر مهاري پاكلي‌تاكسل تقويت مي‌كند. نتايج مورفولوژي و مولكولي در اين پژوهش مطبق بر يكديگر بوده و حاكي از اثر مهاري معنادار رگزايي عصاره هيدروالكلي اسپند بر CAM ميباشد. همچنين عصاره اسپند مي‌تواند اثرات داروي تاكسول را تقويت كند كه اميدبخش درمان با غلظت داروهاي شيمي‌درماني كمتر و بالطبع عوارض كمتر خواهد بود.

233481

دانشگاه اردكان

مروتي شريف آباد مجيد Morovati Sharifabad Majid , پورقنبري مروست غلامحسين Pourqanbari Marvast Gholamhossein