عنوان
شناسايي آنومالي‌هاي ژئوشيميايي ليتيم در برگه يك‌صدهزار زمين‌شناسي همدان با استفاده از پردازش داده‌هاي رسوبات آبراهه‌اي
نويسنده اصلي
دالوند، آرش
محل تحصيل
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
رشته تحصيلي
مهندسي معدن
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
ليتيم عنصري استراتژيك است كه به دليل كاربرد روزافزون آن در باتري‌هاي ليتيمي، صنايع الكترونيك و فناوري‌هاي پاك، اهميت اقتصادي فزاينده‌اي يافته است. رسوبات آبراهه‌اي به‌عنوان آرشيوي طبيعي از تركيبات شيميايي مناطق بالادست عمل مي‌كنند و اطلاعات ارزشمندي درباره توزيع عناصر و پتانسيل معدني منطقه در اختيار ما قرار مي‌دهند. اين رسوبات آبراهه‌اي تركيبي از سنگ‌هاي حوضه آبريز بالادست هستند و مي‌توانند شاخص مناسبي براي شناسايي كاني‌سازي‌هاي پنهان باشند. منطقه موردمطالعه در برگه 1:1000000 همدان واقع شده و داراي ساختارهاي چين‌خورده و گسل‌هاي متعدد ناشي از فعاليت تكتونيكي شديد و تنوع ليتولوژيكي قابل‌توجهي است. اين منطقه بخشي از زون سنندج-سيرجان محسوب مي‌شود كه با حضور توده‌هاي نفوذي گرانيتوئيدي، سنگ‌هاي دگرگوني و رخنمون‌هاي پگماتيتي مشخص مي‌شود كه مي‌توانند ميزبان مناسبي براي كاني‌سازي ليتيم باشند. در اين پژوهش، با نمونه‌برداري از شبكه آبراهه‌ها و انجام آناليزهاي آزمايشگاهي، داده‌هاي حاصل با استفاده از مدل‌سازي حوضه‌هاي آبريز پردازش شدند. با اعمال روش ميانگين وزني، غلظت زمينه عناصر محاسبه و اثر سنگ مادر از داده‌ها حذف گرديد كه اين امر به شناسايي دقيق‌تر آنومالي‌هاي ژئوشيميايي كمك كرد. تحليل‌هاي آماري شامل تحليل فاكتوري مرحله‌اي (SFA) و شاخص چشم‌انداز نقشه‌برداري ژئوشيميايي (GMPI) نشان داد كه عناصر ليتيم، روبيديم و سزيم همبستگي معناداري دارند كه با الگوي كاني‌سازي نوع گرانيت-پگماتيت مطابقت مي‌كند. همچنين، رفتار مشابه عناصر قلع، آلومينيوم و بريليم نيز الگوي ديگري از كاني‌سازي ليتيم را آشكار ساخت. براي جداسازي دقيق‌تر آنومالي‌ها از زمينه، روش‌هاي تصحيح رقيق‌شدگي و فركتالي غلظت-مساحت نيز مورد استفاده قرار گرفتند. مقايسه نتايج حاصل نشان داد كه روش فركتالي غلظت-مساحت نسبت به روش تصحيح رقيق‌شدگي، بهبود بيشتري در تفكيك و تعيين آنومالي مرتبط با ليتيم ايجاد كرده و كارايي بالاتري در شناسايي نواحي اميدبخش معدني دارد. اين يافته‌ها صحت و قدرت تشخيص الگوهاي شناسايي‌شده توسط تحليل‌هاي آماري قبلي را تقويت نمود. نتايج نهايي، مناطق اميدبخش معدني را عمدتاً در بخش غربي و جنوب غربي منطقه مشخص كرد كه با شواهد زمين‌شناسي و معدني موجود همخواني كاملي دارد. روش‌هاي ژئوشيميايي همراه با تحليل‌ها و پردازش آماري پيشرفته داده‌ها در اين پژوهش، امكان جداسازي مؤثر آنومالي‌هاي ليتيم از زمينه را فراهم آورد.
شماره ركورد
234535
گرايش رشته تحصيلي
اكتشاف مواد معدني
دانشكده
مهندسي معدن
دانشگاه
دانشگاه صنعتي اصفهان