جريان ژني انواع بروسلا در ايران: يك مقياس ريز تكاملي ژني در جهت شناسايي و دليل ريزش و رانش اپيدميولوژيك بروسلوز در استان كردستان

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

زمينه وهدف: بروسلوز، يك بيماري زئونوز مهم، همچنان يك چالش بهداشتي در ايران و به ويژه در استان كردستان است. درك الگوهاي ريزتكاملي و جريان ژني سويه‌هاي بروسلا براي شناسايي عوامل مؤثر در پويايي اپيدميولوژيك اين بيماري ضروري است. هدف از اين مطالعه، بررسي جريان ژني انواع بروسلا در ايران با تمركز بر استان كردستان، به منظور شناسايي منشأ و دليل ريزش و رانش اپيدميولوژيك بروسلوز در اين منطقه بود. روش كار: در اين مطالعه مقطعي، نمونه‌هاي بروسلا از مناطق مختلف ايران و به ويژه استان‌هاي همجوار كردستان جمع‌آوري شدند. پس از استخراج DNA، از روش‌هاي تعيين توالي ژنوم كامل (WGS) و تحليل‌هاي فيلوژنتيكي با استفاده از الگوريتم‌هاي Maximum Likelihood، Maximum Parsimony، Minimum Evolution، Neighbor-Joining و UPGMA براي بررسي روابط تكاملي و جريان ژني بين سويه‌ها استفاده شد. داده هاي اين مطالعه با نرم افزارهاي بيوانفورماتيك از جمله مگا5 و Alignment مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. توالي هاي نوكلئوتيدي ژنهاي انتخابي انواع بروسلا پس از دريافت از بانك جهاني ژن با همديگر مقايسه آناليز فيلوژنتيك شد. يافته‌ها: نتايج تحليل‌هاي فيلوژنتيكي نشان داد كه تنوع ژنتيكي قابل‌توجهي در بين سويه‌هاي بروسلا در مناطق مختلف ايران و عراق وجود دارد. بررسي الگوهاي جريان ژني، نشان داد كه انتقال ژنتيكي درون‌منطقه‌اي در تهران براي گونه B. melitensis و در كرج براي گونه‌هاي B. lupini و B. cysti به طور چشمگيري بالاست. اين الگوها بيانگر آن است كه سويه‌هاي موجود در اين مناطق ممكن است از يك منشأ مشترك ناشي شده يا تحت تبادل ژنتيكي فعال در داخل منطقه قرار داشته باشند. علاوه بر اين، جريان ژني بين‌منطقه‌اي گسترده‌اي براي B. intermedia بين اهواز، دزفول، يزد و عراق شناسايي شد كه نشان مي‌دهد اين سويه‌ها در اين مناطق به طور فعال در حال تبادل اطلاعات ژنتيكي هستند و احتمالاً از طريق جابجايي دام يا عوامل ديگر انتقال يافته‌اند. انتقال ژني بين غرب (همدان) و شرق (بيرجند) ايران و عراق براي B. pseudogrignonensis و همچنين انتقال ژني فرامرزي بين ايران و عراق براي گونه‌هايي مانند B. melitensis، B. abortus و B. intermedia نيز مشاهده شد. اين يافته‌ها بر نقش مهم مرزهاي جغرافيايي و تبادلات منطقه‌اي در پويايي انتقال ژنتيكي اين باكتري‌ها تاكيد دارد. بر اساس اين يافته‌ها و با در نظر گرفتن نزديكي جغرافيايي و الگوهاي جريان ژني موجود، پيش‌بيني شد كه در صورت انجام بررسي‌هاي ژنتيكي در استان كردستان (سنندج)، سويه‌هاي بروسلا موجود در اين منطقه به احتمال زياد به گونه‌هاي B. pseudogrignonensis (به دليل نزديكي به همدان و الگوي جريان ژني در غرب ايران)، B. intermedia (به دليل جريان ژني گسترده اين گونه در مناطق مختلف ايران) و B. melitensis (به دليل شيوع بالاي اين گونه در مناطق دام‌خيز و الگوهاي جريان ژني مشاهده شده) شباهت داشته باشند. نتيجه‌گيري: مطالعه حاضر نشان داد كه جريان ژني نقش مهمي در پويايي اپيدميولوژيك بروسلوز در ايران و عراق ايفا مي‌كند. پيش‌بيني سويه‌هاي احتمالي موجود در استان كردستان بر اساس الگوهاي جريان ژني مي‌تواند به اتخاذ استراتژي‌هاي هدفمندتر براي كنترل و پيشگيري از اين بيماري در منطقه كمك كند. انجام مطالعات بيشتر در استان كردستان براي تعيين دقيق تنوع ژنتيكي سويه‌هاي بروسلا در اين منطقه توصيه مي‌شود. واژگان كليدي: بروسلوز، جريان ژني، فيلوژنتيك، تنوع ژنتيكي

235003

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

بهزاد محسن پور، فارس بهرامي