كاهش كلسترول شيركاكائوي حاوي تركيبات پري‌بيوتيك با استفاده از باكتري‌هاي پروبيوتيك

امروزه با توجه به شيوع بيماري هاي قلبي - عروقي و كلسترول بالا، بررسي روش‌هاي نوين كاهش كلسترول سرم انسان و مواد غذايي با هدف جايگزيني با روش‌هاي شيميايي و در نهايت توليد محصولات غذايي كم‌كلسترول مورد توجه قرار گرفته است. يكي از جديدترين رويكردها، استفاده از باكتري‌هاي پروبيوتيك‌ مي باشد. اين پژوهش با هدف مقايسه‌ي توانايي دو باكتري پروبيوتيك لاكتوباسيلوس‌اسيدوفيلوس PTCC1643 و لاكتوباسيلوس پلانتاروم PTCC1896 در كاهش سطح كلسترول در شرايط in vitro انجام شد. سپس بهترين باكتري ريزپوشاني شد و در توليد سه فرمولاسيون محصول شيركاكائوي غيرتخميري سين‌بيوتيك و كم‌كلسترول حاوي سه پايداركننده‌ي كاپاكاراگينان، اينولين و پلي ساكاريد پوست پسته (PHP) مورد استفاده قرار گرفت و محصولات با هدف انتخاب بهترين فرمول در شرايط in situ مورد ارزيابي و مقايسه قرار گرفتند. نتايج بخش in vitro نشان دادند كه حداكثر كاهش كلسترول توسط باكتري‌هاي لاكتوباسيلوس پلانتاروم و لاكتوباسيلوس اسيدوفيلوس در محيط كشت MRS Broth فاقد اكسگال حاصل شد كه به ترتيب برابر با 74.53٪ و 45.63٪ بود. در محيط كشت حاوي اكسگال، باكتري لاكتوباسيلوس اسيدوفيلوس عملكرد بهتري نسبت به باكتري لاكتوباسيلوس پلانتاروم داشت و ميزان كاهش كلسترول توسط آن‌ها به ترتيب 36.64٪ و 30.89٪ بود. همچنين تصاوير ميكروسكوپ الكتروني روبشي نشانگر اتصال كلسترول بر سطح ديواره‌ي سلولي باكتري لاكتوباسيلوس پلانتاروم بود كه موجب كاهش بيشتر كلسترول از محيط كشت MRS Broth حاوي اكسگال شد. هر دو سويه قابليت زيستي خوبي در pH 2 و 3 نشان دادند و مقاومت خوبي در برابر ميزان (w/v) 0.3٪ اكسگال داشتند. علاوه بر اين، باكتري لاكتوباسيلوس پلانتاروم توانايي هيدرولاز نمك صفراوي بيشتري داشت كه منجر به كاهش بيشتر كلسترول از محيط‌كشت شد. هيچ يك از باكتري‌ها فعاليت ليپوليتيك نداشتند، در نتيجه هر دو مي‌توانند جهت استفاده در مواد غذايي مورد استفاده قرار گيرند (0.01 ‎> p). در نهايت، از آن جا كه در شرايط آزمايشگاهي باكتري لاكتوباسيلوس پلانتاروم كاهش كلسترول بيشتري نسبت به باكتري لاكتوباسيلوس اسيدوفيلوس داشت، به عنوان باكتري برتر انتخاب شد. در ادامه، نتايج بخش in situ نشان دادند كه روش ريزپوشاني امولسيون با فرمولاسيون 1.5% سديم آلژينات و 2% نشاسته ي ذرت با راندمان 0.707 ± 93.23 %، روشي مناسب براي ريزپوشاني باكتري لاكتوباسيلوس پلانتاروم بود. طي دوره ماندگاري يخچالي محصولات، ميزان pH و بريكس كاهش و ميزان اسيديته، رسوب و ويسكوزيته افزايش يافت. فاكتور a* طي زمان ماندگاري كاهش يافت در حالي كه دو فاكتور b* و L* تغيير معني داري نداشتند. ميزان چربي در شيركاكائوهاي پروبيوتيك حاوي اينولين و PHPافزايش يافت در حالي كه در شيركاكائوي پروبيوتيك حاوي كاپاكاراگينان تغيير معني‌داري مشاهده نشد. باكتري‌هاي پروبيوتيك در هر سه نوع شيركاكائو قابليت زنده ماني مطلوبي داشتند. همچنين ميزان كلسترول در نمونه‌ي شيركاكائوي پروبيوتيك حاوي PHP به ميزان 82.19% كاهش يافت كه نسبت به نمونه ي شير، 16.39% از ميزان كلسترول كاسته شد. بعلاوه، نتايج ارزيابي حسي نشان دادند كه شيركاكائوهاي پروبيوتيك و غيرپروبيوتيك حاوي PHP داراي بيشترين امتياز از سوي ارزياب‌ها بودند و به عنوان تركيب برتر انتخاب شد (0.01 ‎> p).

236257

زيست‌فناوري مواد غذايي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان