يك رويكرد نظريه‌ بازي براي تحليل نظام جنگل¬داري جامعه‌محور با درنظرگيري يارانه‌ها، جريمه‌ها و مكانيسم بازتوزيع

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي صنايع

كارشناسي ارشد

جنگل‌زدايي يكي از مهم‌ترين تهديدهاي زيست‌محيطي در سطح جهاني است كه پيامدهاي مستقيم بر تغييرات اقليمي، امنيت غذايي و معيشت جوامع محلي دارد. بخش مهمي از اين روند به كشاورزان محلي مربوط است كه تحت فشارهاي معيشتي و هزينه‌هاي بالاي حفاظت، تصميم‌هايي مي‌گيرند كه بر تداوم جنگل‌زدايي اثرگذار است. براي مقابله با اين مسئله، سياست‌هاي مختلفي نظير يارانه‌ها، جريمه‌ها و سازوكارهاي تركيبي پيشنهاد شده است. در ادبيات پژوهش، هر يك از اين سياست‌ها به‌طور مجزا مورد بررسي قرار گرفته‌اند، اما همچنان شكاف تحقيقاتي در تحليل يكپارچه و پويا باقي است. اين پژوهش براي نخستين بار چهارچوبي مبتني بر نظريه بازي تكاملي ارائه مي‌دهد كه در آن تعاملات ميان كشاورزان و شوراهاي محلي در قالب چهار سناريوي سياستي شامل عدم مداخله، سياست بازدارنده، سياست مشوق‌محور و رويكرد تركيبي بررسي مي‌شود. نوآوري اصلي تحقيق، طراحي مكانيزم بازتوزيع است كه طي آن بخشي از جريمه‌هاي دريافتي از كشاورزان متخلف به شوراهاي محلي بازگردانده مي‌شود تا انگيزه مشاركت آنان تقويت گردد. براي تحليل رفتار تكاملي دو جمعيت كشاورزان و شوراها، مدل‌سازي رياضي مبتني بر ديناميك تكثير به كار گرفته شده و نقاط تعادل و پايداري آن‌ها مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج حاصل از اين مدل نشان مي‌دهد كه سياست‌هاي صرفاً بازدارنده يا صرفاً مشوق‌محور در بلندمدت به پايداري كامل منجر نمي‌شوند و سيستم ممكن است به فروپاشي يا نوسانات ناپايدار سوق يابد. در مقابل، تركيب يارانه و جريمه در كنار سازوكار بازتوزيع مي‌تواند با هزينه كمتر، سطح بالاتري از همكاري پايدار ميان كشاورزان و شوراها ايجاد كند. اين چهارچوب تحليلي مي‌تواند راهنمايي كاربردي براي سياست‌گذاران در طراحي سياست‌هاي جامعه‌محور حفاظت از جنگل باشد و نشان مي‌دهد كه چگونه ابزارهاي حمايتي و بازدارنده بايد به‌صورت متوازن و هدفمند به كار گرفته شوند تا هم پايداري زيست‌محيطي و هم منافع اقتصادي جوامع محلي تضمين شود.

236437

بهينه سازي سيستم ها

مهندسي صنايع و سيستم ها

دانشگاه صنعتي اصفهان