بررسي ارتباط سطح سرمي gremlin1 با ابتلا به فيبروز كبدي در بيماران مبتلا به كبد چرب غير الكلي و گروه كنترل

مقدمه: بيماري كبد چرب غيرالكلي (NAFLD) يك نگراني بهداشتي جهاني است كه حدود 25 درصد جمعيت جهان را تحت تأثير قرار مي‌دهد و از استئاتوز ساده به استئاتوهپاتيت غيرالكلي (NASH)، فيبروز و در نهايت كارسينوم هپاتوسلولار پيشرفت مي‌كند. فيبروز كبدي (HF) فرآيند پاتولوژيك مركزي در بيماري‌هاي مزمن كبدي است كه توسط فعال‌سازي سلول‌هاي ستاره‌اي كبدي (HSCs) و رسوب بيش از حد ماتريكس خارج سلولي هدايت مي‌شود. Gremlin-1، يك آنتاگونيست پروتئين مورفوژنتيك استخواني (BMP)، در مسيرهاي فيبروزي دخيل بوده است، اما سطوح سرمي آن در فيبروز كبدي مرتبط با NAFLD تاكنون بررسي نشده است. اين مطالعه مورد-شاهدي با هدف ارزيابي سطوح سرمي Gremlin-1 در بيماران NAFLD با و بدون فيبروز كبدي در مقايسه با افراد سالم كنترل، و بررسي ارتباط آن با BMP-4 انجام شد. مواد و روش‌ها: مطالعه بر روي 90 شركت‌كننده انجام شد: 30 بيمار NAFLD با فيبروز كبدي (مراحل F1-F3 تأييد شده با فيبرواسكن و ارزيابي باليني)، 30 بيمار NAFLD بدون فيبروز و 30 فرد سالم كنترل. سطوح سرمي Gremlin-1 و BMP-4 با استفاده از روش ELISA اندازه‌گيري شد. داده‌هاي دموگرافيك (سن، وزن، BMI، جنس)، پروفايل ليپيدي (TC، TG، LDL، HDL) و گلوكز خون جمع‌آوري گرديد. تحليل‌هاي آماري شامل آزمون‌هاي ANOVA يا Kruskal-Wallis براي مقايسه‌ها، همبستگي‌هاي Spearman يا Pearson براي روابط، و منحني‌هاي ROC براي ارزش تشخيصي بود. يافته‌ها: سطوح سرمي Gremlin-1 در افراد سالم كنترل (ميانگين ± انحراف معيار: 0.62 ± 0.14 ng/mL) و بيماران NAFLD بدون فيبروز (0.68 ± 0.16 ng/mL) مشابه بود، اما در بيماران NAFLD با فيبروز به طور معني‌داري افزايش يافته بود (1.42 ± 0.38 ng/mL، p <‎ 0.001). Gremlin-1 همبستگي مثبت با مرحله فيبروز داشت (r = 0.52، p <‎ 0.01) اما ارتباط معني‌داري با سن، BMI، پروفايل ليپيدي يا آنزيم‌هاي كبدي (ALT، AST) نشان نداد. سطوح سرمي BMP-4 در بيماران NAFLD بدون فيبروز (12.4 ± 3.2 pg/mL) و با فيبروز (10.8 ± 2.9 pg/mL) به طور قابل توجهي نسبت به كنترل‌ها (18.6 ± 4.1 pg/mL، p <‎ 0.001) كاهش يافته بود، با همبستگي‌هاي معكوس با ALT (r = -0.48، p <‎ 0.01) و AST (r = -0.45، p <‎ 0.01). همبستگي منفي بين Gremlin-1 و BMP-4 در گروه فيبروتيك وجود داشت (r = -0.39، p <‎ 0.05). تحليل ROC نشان داد كه BMP-4 دقت تشخيصي عالي براي NAFLD دارد (AUC = 0.88، حساسيت 82%، اختصاصيت 85%)، در حالي كه Gremlin-1 دقت متوسط براي تمايز NAFLD فيبروتيك از غيرفيبروتيك نشان داد (AUC = 0.74، حساسيت 70%، اختصاصيت 72%). نتيجه‌گيري: افزايش سطوح سرمي Gremlin-1 به طور اختصاصي با فيبروز كبدي در NAFLD مرتبط است و نشان‌دهنده فعال‌سازي فيبروژنيك به جاي اختلال متابوليك است، در حالي كه كاهش BMP-4 به عنوان يك بيوماركر زودرس براي NAFLD ظاهر مي‌شود. اين يافته‌ها بر اختلال در سيگنالينگ BMP در پاتوژنز NAFLD تأكيد مي‌كند، Gremlin-1 را به عنوان ماركر بالقوه براي پيشرفت فيبروز حمايت مي‌نمايد و فرصت‌هايي براي تشخيص غيرتهاجمي و درمان‌هاي هدفمند ضدفيبروتيك برجسته مي‌سازد. كلمات كليدي: Gremlin-1 ، BMP-4 ، بيماري كبد چرب غيرالكلي ، فيبروز كبدي

236908

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

بيوشيمي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

نريمان مرادي