ررسي رنگرزي پارچه پنبه اي با رنگينه هاي راكتيو در حلال مايع يوني

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي نساجي

كارشناسي ارشد

چكيده رنگرزي الياف سلولزي به روش‌هاي مرسوم آبي با مشكلاتي مانند مصرف بالاي آب و انرژي، آلودگي پساب و بازده پايين تثبيت رنگينه همراه است. در اين پژوهش مايع‌يوني 2-هيدروكسي‌اتيل‌آمونيوم نيترات سنتز و ساختار آن با تست¬هاي FTIR وHNMR تأييد شد؛ پيك‌هاي شاخص در cm⁻¹ 3298 و 3051 براي OH و NH₃⁺ و سيگنال‌هاي 68/4، 63/3 و 96/2 ppm هويت ساختاري تركيب را تأييد كردند. پارچه‌هاي پنبه‌اي در دو محيط آبي و مايع‌يوني رنگرزي و سپس با FTIR، SEM و EDX بررسي شدند. نتايج FTIR نشان داد كه موقعيت پيك‌هاي سلولز ثابت مانده و تنها كاهش خفيف شدت باند –OH در نمونه مايع‌يوني مشاهده شد. تصاوير SEM در هر دو محيط ساختار الياف را بدون تخريب و با حفظ شيارهاي طولي نشان داد. داده‌هاي EDX نيز تنها حضور مقادير جزئي عناصر مانندS (حدود 5/0–1%) در نمونه‌هاي رنگرزي‌شده و N (حدود 2–4%) در نمونه‌هاي رنگرزي¬شده با مايع‌يوني را ثبت كرد كه بيانگر حفظ ساختار سلولز است. از نظر خواص مكانيكي، محيط آبي موجب افزايش متوسط انعطاف‌پذيري شد، در حالي كه مايع‌يوني افزايش محسوس‌تري در استحكام ايجاد كرد، بدون آنكه ازدياد طول به‌طور قابل توجهي تغيير كند. اين نتايج نشان مي‌دهد كه مايع‌يوني محيطي پايدار و غيرتخريبي براي رنگرزي پنبه بوده و مي‌تواند مسير مناسبي براي توسعه روش‌هاي سبز در رنگرزي الياف سلولزي باشد.

236943

شيمي نساجي

مهندسي نساجي

دانشگاه صنعتي اصفهان