اثربخشي واقعيت درماني بر نرخ مصرف سيگار، منبع كنترل و خودكارآمدي افراد سيگاري

9/28/2025 12:00:00 AM

مصرف سيگار به‌عنوان يكي از چالش‌هاي عمده سلامت عمومي، اثرات مخربي بر جسم و روان افراد دارد و يافتن روش‌هاي مداخله‌اي مؤثر براي كاهش وابستگي به آن از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. هدف اين پژوهش بررسي اثربخشي واقعيت درماني بر نرخ مصرف سيگار، منبع كنترل و خودكارآمدي افراد سيگاري بود. اين مطالعه از نظر هدف، كاربردي و از منظر شيوه گردآوري داده‌ها، نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري با گروه كنترل بود. جامعه آماري شامل كليه افراد سيگاري ساكن شهر اردكان در سال 1403 بود كه از ميان آن‌ها، 30 نفر با نرخ مصرف سيگار بالا به روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفي در دو گروه 15 نفره آزمايش و كنترل جايابي شدند. گروه آزمايش تحت مداخله آموزش واقعيت درماني قرار گرفت. ابزارهاي مورد استفاده شامل پرسشنامه سنجش و ارزيابي نرخ مصرف سيگار فاگشتروم (1978)، پرسشنامه منبع كنترل راتر (1966)، مقياس خودكارآمدي شرر و همكاران (1982) بود. داده‌ها با استفاده از روش‌هاي آماري استنباطي مانند تحليل كوواريانس و نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تجزيه‌وتحليل شدند. يافته‌ها نشان داد كه آموزش واقعيت درماني به‌طور معناداري بر كاهش نرخ مصرف سيگار، بهبود منبع كنترل دروني و افزايش خودكارآمدي افراد سيگاري در گروه آزمايش مؤثر بوده است. نتيجه‌گيري مي‌شود كه واقعيت درماني مي‌تواند به‌عنوان يك رويكرد مؤثر در كاهش وابستگي به سيگار و تقويت عوامل روان‌شناختي مرتبط با ترك اعتياد مورد استفاده قرار گيرد.

237234

دانشگاه اردكان

آريانپور حميدرضا Arianpour Hamid Reza