عنوان
بررسي كيفي عوامل تسهيل¬كننده و محدودكننده اميد در نوجوانان بي¬سرپرست
تاريخ دفاع
3/3/2024 12:00:00 AM
كليدواژه فارسي
نوجوانان بي‌سرپرست، اميد، تجربه زيسته نوجوانان بي‌سرپرست
چكيده
پژوهش حاضر با هدف تبيين عميق تجربه اميد در نوجوانان بي‌سرپرست و شناسايي عواملي كه اين اميد را تقويت يا تضعيف مي‌كند، انجام شد. اين مطالعه از نوع پژوهش‌هاي كيفي است كه با اتكا به رويكرد پديدارشناسي تفسيري، در پي فهم ذات و معناي تجربه زيسته مشاركت‌كنندگان بوده است. روش جمع‌آوري و تحليل داده‌ها، روش كلايزي (تحليل مضمون) مي‌باشد. جامعه پژوهش، نوجوانان بي‌سرپرست ساكن مراكز مرتبط در شهر تهران در سال 1402 بودند. با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند و معيار رسيدن به اشباع نظري داده‌ها، تعداد 14 نفر به عنوان مشاركت‌كننده در مطالعه حضور يافتند. داده‌ها از طريق مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته و عميق گردآوري شد و سپس طي مراحل تحليل مضمون (آشنا شدن با داده‌ها، توليد كدهاي اوليه، جستجوي مضامين، بازنگري و تعريف مضامين) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته‌هاي حاصل از تحليل در دو بخش اصلي ارائه مي‌شوند: الف) عوامل تسهيل‌كننده اميد:
اين عوامل كه از كدهاي استخراج شده شكل گرفتند، در قالب چهار مضمون اصلي سازماندهي شدند:
1. عامليت و كنشگري فعال: شامل مؤلفه‌هايي مانند داشتن هدف، برنامه‌ريزي براي آينده، تلاش و پشتكار، و احساس كنترل بر سرنوشت. 2. رشدخواهي و توسعه فردي: مشتمل بر اشتياق به يادگيري، كسب مهارت‌هاي جديد، تلاش براي بهبود شرايط خود، و نگرش مثبت به تغيير. 3. خودمراقبتي جسماني و رواني: دربرگيرنده توجه به سلامت، مديريت هيجانات، تفريح سالم و ايجاد آرامش دروني. 4. توسعه و بهره‌مندي از سيستم‌هاي حمايتي: شامل برقراري روابط معنادار با دوستان، مربيان و كاركنان مركز، و همچنين استفاده از حمايت‌هاي نهادهاي آموزشي و مددكاري. ب) عوامل محدودكننده اميد: موانع و چالش‌هاي تجربه شده در سه مضمون اصلي دسته‌بندي شدند: 1. عوامل فردي: مانند احساس تنهايي، ترس از آينده، كم‌بودگي اعتماد به نفس و تجربيات آسيب‌زاي گذشته. 2. عوامل خانوادگي: شامل فقدان حمايت عاطفي خانواده، خاطرات ناگوار مرتبط با خانواده اصلي، و احساس فقدان پايگاه امن. 3. عوامل اجتماعي: نظير نگاه ترحم‌آميز يا تحقيرآميز جامعه، تبعيض در فرصت‌ها، محدوديت در دسترسي به منابع و نگراني نسبت به جايگاه اجتماعي.
در جمع‌بندي نهايي مي‌توان اشاره كرد كه اميد در نوجوانان بي‌سرپرست، پديده‌اي پويا و چندبعدي است كه در تقابل و تعامل پيچيده اين عوامل تسهيل‌گر و بازدارنده شكل مي‌گيرد. اين يافته‌ها مي‌تواند مبناي ارزشمندي براي طراحي برنامه‌هاي مداخله‌اي، روان‌درماني و سياست‌گذاري‌هاي حمايتي باشد كه هدف نهايي آن‌ها، تقويت تاب‌آوري و تقويت پايه‌هاي اميدواري در اين نوجوانان است.
شماره ركورد
237294
دانشگاه
دانشگاه اردكان
استاد راهنما
متقي شكوفه mottaghi shokoofe , صافي محمد هادي saafi mohammadhadi