بررسي وضعيت توليد و مديريت پسماند در دانشگاه صنعتي اصفهان با رويكرد دانشگاه سبز و پايدار

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي محيط زيست

كارشناسي ارشد

موسسات آموزش عالي به دليل اندازه و تنوع فعاليت‌هايشان اغلب به عنوان شهرهاي كوچك در نظر گرفته مي‌شوند و عمليات داخلي آن‌ها، به ويژه در بخش مديريت پسماند، آثار محيط زيستي قابل توجهي برجاي مي‌گذارد؛ لذا مديريت جامع پسماند چالشي اساسي در مسير دستيابي به پايداري دانشگاه است. اين پژوهش با هدف ارزيابي كمي و كيفي پسماندهاي توليدي در دانشگاه صنعتي اصفهان و ارائه راهكارهاي بهبود مديريت آن‌ها در راستاي مدل "دانشگاه سبز و پايدار" تدوين گرديد، در اين مسير، بررسي نرخ توليد پسماند در بخش‌هاي كليدي دانشگاه در اولويت قرار گرفت. روش‌شناسي مطالعه مبتني بر بازديد ميداني و جمع‌آوري داده‌ها در بازه زماني بيش از يكسال (مهر 1402 تا آذر 1403) از بخش‌هايي چون مراكز اداري، سالن غذاخوري دانشگاه، آزمايشگاه‌ها، خوابگاه‌ها، دانشكده‌ها و بخش نخاله‌هاي ساختماني بود كه از طريق مصاحبه و تحليل داده‌ها، راهكارهاي نهايي مديريت و كاهش پسماند پيشنهاد شدند. يافته‌ها نشان دادند كه حجم كلي پسماندهاي تر و خشك توليدي در سطح دانشگاه روزانه حدود 2 تن است كه در اكثر موارد بدون تفكيك دفع مي‌گردد؛ همچنين، سهم نخاله‌هاي ساختماني با 82% بيشترين درصد را به خود اختصاص داده و كمترين ميزان توليد مربوط به پسماندهاي عفوني در بخش بهداشت است، نرخ توليد پسماند تر و خشك به ازاي هر دانشجو 8/181 گرم در روز برآورد شد. اين حجم و تنوع پسماند، از جمله وجود مواد ويژه‌اي چون لجن تصفيه فاضلاب، چالش‌هاي مديريتي را پيچيده مي‌سازد و مستلزم اتخاذ راهكارهاي جامع، به‌ويژه تفكيك از مبدأ، به عنوان بنيادي‌ترين روش براي كاهش آسيب‌هاي سلامت و كسب مزاياي اقتصادي ناشي از بازيافت است. نتايج تحقيق، اولويت مديريت پسماند را بر اساس تركيب آن‌ها تعيين كرد. اين نتايج بر لزوم تمركز بر مديريت مؤثر نخاله‌هاي ساختماني و كمپوست‌سازي پسماندهاي تر، در كنار استفاده نوآورانه از لجن فاضلاب، تأكيد دارد تا جريان پسماندها به‌جاي دفن در زمين، به سمت اقتصاد چرخشي و فناوري‌هاي پردازش سوق يابد. موفقيت بلندمدت اين طرح به آموزش و فرهنگ‌سازي براي تغيير رفتار جامعه دانشگاهي و همچنين نظارت و گزارش‌دهي مستمر وابسته است. در نهايت، اين پژوهش موفق به ارائه بستري براي دستيابي به اهداف كلي شامل توسعه دانشگاه به عنوان يك "نمونه سبز، پايدار و بدون پسماند"، ايجاد بستر پژوهش و توسعه در استانداردهاي نوين مديريت پسماند، و فرهنگ‌سازي عمومي گرديد؛ به گونه‌اي كه با اجراي نظام‌مند سياست‌هاي جامع و مشاركت ذينفعان، دانشگاه صنعتي اصفهان مي‌تواند الگوي موفقي براي ساير موسسات آموزش عالي كشور باشد. پيشنهادهاي كاربردي نهايي شامل ايجاد "مركز نوآوري و بازيافت دانشگاهي"، پياده‌سازي "سيستم امتيازدهي سبز" براي تشويق كاركنان و دانشجويان، و تعريف "پروژه‌هاي تحقيقاتي-كاربردي مشترك" براي حل چالش‌هاي عملياتي است.

237349

آلودگي محيط زيست

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان