تأثير عوامل تغذيه‌اي دوره خشكي بر كميت و كيفيت آغوز گاو‌هاي شيري هلشتاين در گاوداري‌هاي منتخب ايران

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم دامي

كارشناسي ارشد

هدف اين پژوهش بررسي اثر عوامل تغذيه‌اي دوره خشكي بر كميت و كيفيت آغوز در گاوهاي شيري در تعدادي از گاوداري‌هاي منتخب ايران بود. داده‌هاي مربوط به جيره گاوهاي خشك از گاوداري‌هاي شهرهاي مشهد، اصفهان، يزد و تهران جمع‌آوري و تركيب جيره‌ها با استفاده از نرم‌افزار CPM-Dairy تحليل شد. بر اساس نتايج حاصل، پايگاه داده‌اي شامل تركيب مواد مغذي جيره در مراحل far-off و close-up به همراه عوامل غيرتغذيه‌اي نظير وزن تولد گوساله، طول دوره آبستني، روز آبستني هنگام خشك كردن، جنسيت گوساله، نوبت زايش و ماه زايش ايجاد گرديد و براي بررسي اثر اين عوامل بر كميت و كيفيت آغوز از مدل‌هاي رگرسيون چندگانه با در نظر گرفتن كد گاوداري به‌عنوان اثر ثابت استفاده شد. نتايج نشان داد در مدل نهايي كميت آغوز، از ميان عوامل تغذيه‌اي تنها انرژي قابل متابوليسم در دوره far-off اثر مثبت و معني‌داري بر مقدار آغوز داشت (0/002=P). از ميان عوامل غيرتغذيه‌اي نيز روز آبستني هنگام خشك كردن اثر منفي و طول دوره آبستني و وزن تولد گوساله اثر مثبت بر كميت آغوز داشتند و برخي ماه‌هاي زايش نسبت به ماه مرجع با كاهش توليد آغوز همراه بودند. همچنين از زايش سوم به بعد، نوبت زايش اثر منفي معني‌داري بر كميت آغوز نشان داد و گاوهاي چندزايش آغوز كمتري نسبت به گاوهاي زايش اول توليد كردند. به‌منظور بررسي اثر غيرمستقيم تغذيه بر كميت آغوز، مدل جداگانه‌اي براي وزن تولد گوساله تدوين شد كه در آن انرژي قابل متابوليسم دوره far-off اثر مثبت معني‌دار (0/046=P) و در دوره close-up تمايل به معني‌داري (0/064=P) بر وزن تولد داشت. در مدل كيفيت آغوز (درصد بريكس)، به دليل يكنواختي جيره در گاوداري‌هاي داراي ثبت بريكس، تنها عوامل غيرتغذيه‌اي بررسي شدند و نتايج نشان داد نوبت زايش اثر مثبت و قوي بر بريكس داشته و بين حجم آغوز و درصد بريكس رابطه معكوس وجود دارد؛ همچنين در برخي ماه‌هاي سرد سال مقادير بريكس بالاتر ثبت شد. درمجموع، نتايج اين پژوهش نشان داد عوامل تغذيه‌اي دوره خشكي نسبت به عوامل غيرتغذيه‌اي اثر محدودتري بر كميت آغوز دارند و اين اثر عمدتاً به‌صورت مستقيم از طريق انرژي دوره far-off و به‌صورت غيرمستقيم از طريق تأثير بر وزن تولد گوساله اعمال مي‌شود.

237818

تغذيه دام

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان