بررسي شيوع اختلالات شناختي و عملكرد سالمندان ساكن استان گيلان

رشت

پزشكي

مقدمه: افزايش گروه سني سالمند دچار ناتواني و اخـتلال كـاركرد در ايران از يك سو و ضعف نظـام حمـايتي در خانواده به علت كوچكتر شدن خانواده¬ها از سوي ديگر مي¬تواند موجـب افـزايش تقاضا براي مراقبـت¬هـاي درازمـدت از سـالمندان دچار اختلال شناختي در آينده شود. هدف: بررسي شيوع اختلال شناختي در سالمندان و ارتباط با اختلال عملكردروزانه زندگي، فعاليت¬هاي نيازمند ابزار زندگي، ناتواني، افسردگي و رضايت از زندگي آنان است. روش اجـرا: مطالعه حاضر از نوع مقطعي و توصيفي - تحليلي بوده كه در سال 1395 انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه تعداد 393 نفراز سالمندان 60 ساله و بالاتر شهري و روستايي شهرستان¬هاي استان گيلان بودند كه نمونه مورد مطالعه به صورت خوشه¬اي چند مرحله¬اي و تصادفي سيستماتيك انتخاب شدند. جهت سنجش وضعيت شناختي از پرسشنامه استانداردشده MMSE و براي ارزيابي توانايي عملكرد روزانه از آزمون فعاليت¬هاي روزانه زندگي كتز ADL و كاربرد وسايل در زندگي روزمره لاوتون IADL، از مولفه پرسشنامه ناتواني براي سنجش سلامت استانفورد HAQ، مقياس افسردگي سالمندان، پرسشنامه رضايت از زندگي (SWLS) و دلايل زندگي (RFL) استفاده شد. داده¬ها از طريق روش¬هاي آماري كاي اسكوئر، همبستگي و تحليل رگرسيون با استفاده از نرم افزار SPSS-22 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. يافته¬ها: شيوع اختلال شناختي در نمونه مورد مطالعه 3/4% شديد، 6/28% متوسط و 37% خفيف برآورد شده است. بين اختلال شناختي با متغير عملكرد فعاليت روزانه زندگي (ADL) و فعاليت¬هاي نيازمند ابزار زندگي (IADL) رابطه معني¬دار بوده است. شيوع اختلال شناختي در بين سالمندان نسبتا بالا است و از عوامل خطر ساز مانند ناتواني در عملكرد زندگي به دليل اختلال شناختي و عدم رضايت از زندگي مي¬تواند در افزايش اختلالاتي مانند دمانس نقش بسزايي داشته باشد. اختلال شناختي در زنان بيشتر از مردان، بين افراد با تحصيلات پايين بيشتر از تحصيل كرده¬ها، و در افراد بالاي 70 سال بيشتر از سالمند زير 70 سال بوده كه تفاوت بين آنها معني¬دار بوده است. ميزان افسردگي پيري و ناتواني در سالمندان داراي اختلال شناختي به طور معني¬داري بالا بوده و در نتيجه رضايت آنان از زندگي در حد پايين بوده است. بحث و نتيجه¬گيري: فعاليت‌هاي نيازمند ابزار زندگي، متغير دلايل زندگي و فعاليت‌هاي روزانه زندگي بيشترين رابطه را با متغير اختلال شناختي داشتند. اختلال شناختي منجر به افت عملكرد فعاليت‌هايي كه نشانگر استقلال و كيفيت زندگي سالم بوده شده بطوريكه بسياري از سالمندان بعد از بروز نشانه¬هاي اختلال شناختي نياز به مراقب دارند كه همين امر مي¬تواند شروعي براي افسردگي پيري گردد كه شروع اولين علائم افسردگي مي¬تواند بر روي رضايت از زندگي آنها اثر منفي بگذارد.

29412

دانشكده پزشكي

دانشگاه علوم پزشكي گيلان

شكرگزار، سميه

سليماني، ربابه