بررسي ارتباط بين سايز كليه در سي تي اسكن و شاخص هاي آنتروپومتريك

بندرانزلي

مقدمه: اندازه¬گيري طول كليه در تشخيص و درمان بيماري¬هاي كليوي جاي خاصي دارد. به طور سنتي نيز، اندازه كليه براي اندازه¬گيري طول مدت نارسايي كليه مورد استفاده قرار گرفته است. كليه¬هاي كوچك نشان¬دهنده نارسايي مزمن كليه هستند و با چند استثناء، كليه¬هاي بزرگ به طور كلي نارسايي حاد كليه را نشان مي¬دهند. تخمين سايز كليه بطور شايع شامل: طول و حجم كليه و ضخامت كورتكس است، كه البته در مطالعات بسياري نشان داده شده كه حجم كليه شاخص حساس¬تري براي تشخيص پاتولوژي¬هاي كليه نسبت به هر اندازه¬گيري خطي است. حجم كليه يك پارامتر خوب براي پيشگويي عملكرد كليه است و عملكرد كليه هم ارتباط خوبي با شاخص¬هاي آنتروپومتريك (قد، وزن،BMI ) دارد. روش¬هاي تصويربرداري كه اخيرا براي اندازه¬گيري حجم نرمال كليه استفاده مي¬شود سونوگرافي، CTscan MRI است. در مقايسه¬ي اين 3 تكنيك مذكور اندازه¬گيري با سونوگرافي نسبت به 2¬تاي ديگر كمتر برآورد مي¬شود. با توجه به اهميت بيماري¬هاي كليوي در مرگ و مير و البته اميد به زندگي بيماران و احتمال ارتباط آن با چاقي و همچنين سايز كليه و همچنين كاربرد پيشگويي ابعاد كليه به كمك اطلاعات آنتروپومتريك بيماران، بر آن شديم تا به بررسي رابطه و همبستگي بين شاخص¬هاي آنتروپومتريك (قد، وزن ونمايه توده بدني) و سايز كليه در سي¬تي¬اسكن بپردازيم. مواد و روش: در اين مطالعه تحليلي - مقطعي كليه مراجعين به مركز تصويربرداري سپهر كه جهت انجام سي¬تي¬اسكن مراجعه كرده¬اند (بيماراني كه از نظر كليوي سالم¬اند و سي¬تي¬اسكن شكم به دلايلي غير از مشكلات كليه و مجاري ادراري براي آنها درخواست شده است) از تاريخ 12/1396 تا تاريخ 05/1397 وارد مطالعه شدند. كليه اطلاعات مورد نياز بيماران مانند سن و جنسيت و ... در پرسشنامه¬اي كه توسط محققين طراحي شده است وارد گرديد. قد و وزن هر فرد اندازه¬گيري شد. سپسBMI محاسبه شد. و از سوي ديگر طول، عرض، عمق، حجم كليه¬ها و طول كورتكس كليه¬هاي هر فرد كه در CTscan، محاسبه شده است، ثبت شد. اطلاعات بدست آمده پس از ثبت در نرم¬افزار SPSS ورژن 22، با استفاده از آزمون¬هاي آماريChi_square ، Mann Whitney U و t-test و ضريب همبستگي پيرسون (اسپيرمن) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج: در اين مطالعه 634 كليشه سي¬تي¬اسكن با كنتراست از لحاظ شاخص¬هاي آنتروپومتريك (وزن – قد - BMI) به همراه سن با متغيرهاي طول، عرض، عمق و حجم كليه و همچنين طول كورتكس كليه¬هاي راست و چپ مورد ارزيابي قرار گرفتند. ميانگين و انحراف معيار سن مربوط به افراد مورد مطالعه: 7/13±5/53 سال بوده است. اكثريت مراجعه¬كنندگان در دهه 5 و6 و 7ام سنين بوده¬اند. توزيع سني مراجعه¬كنندگان از لحاظ جنس (مرد 6/48% و زن 4/51%) تقريبا يكسان بوده است. حجم كليه راست با وزن (005/0=p، 113/0=r) و BMI (05/0=p، 076/0=r) همچنين حجم كليه چپ نيز با وزن (012/0=p، 1/0=r) و قد (018/0=p، 094/0=r) همبستگي معني¬دار مثبت خيلي ضعيفي داشته است. علاوه بر آن، طول كليه راست با قد (001/0>p، 152/0=r) و عمق كليه راست با وزن (007/0=p، 107/0=r) وBMI (002/0=p، 125/0=r) همچنين طول كليه چپ با قد (004/0=p، 114/0=r) و عمق كليه چپ با وزن (004/0=p، 114/0=r) و باBMI (035/0=p، 084/0=r) همبستگي معني¬دار مثبت خيلي ضعيفي داشته است. داده¬ها با نرم¬افزار SPSS آناليز شد و سطح معني¬داري زير 05/0 محاسبه شد. نتيجه¬گيري: با توجه به مطالعات انجام شده و هم¬چنين با توجه به نتايج حاصل از اين مطالعه به نظر مي¬آيد مي¬توان با استفاده از اطلاعات آنتروپومتريك بيماران، ابعاد كليه بيماران (غير از CKDها) را پيشگويي كرد و اين امر مي ¬تواند گامي در پيش¬بيني يا تشخيص و يا حتي ارزيابي وخامت بيماري¬هاي كليوي باشد. واژه‌هاي كليدي: اسكنرهاي توموگرافي كامپيوتري با اشعه ايكس، اندازه اعضاء، اندازه¬گيري ابعاد انسان، شاخص¬هاي اندام¬هاي بدن، كليه

31419

علوم پزشكي گيلان