بررسي مقايسه اي پرسشنامه هاي OHIP-14 و GOHAI به عنوان دو شاخص ارزيابي كيفيت زندگي وابسته به سلامت دهان در سالمندان بازنشسته شهرستان رشت در سال 1398

رشت

سابقه و هدف: ارزيابي OHRQoL از ضروريات مطالعات باليني و اپيدميولوژي جوامع به منظور تامين اطلاعات صحيح براي ارتقاع سلامت و برنامه ريزي جهت پيشگيري از بيماري ها مي باشد.پرسشنامه هاي چهارگزينه اي گسترده ترين و كاربردي ترين روش ارزيابيOHRQoL است.كه در بين آنها جامع ترين نمايه اي كه به طور گسترده استفاده ميشود شاخص تاثير سلامت دهانOHIP-14 و شاخص ارزيابي جامع سلامت دهان و دندان GOHAI مي باشند هدف مطالعه حاضر مقايسه قابليت هاي دو نمايه پر كاربرد GOHAI و OHIP-14 به عنوان دو ابزار سنجش OHRQoL در جمعيت سالمندان بازنشسته شهرستان رشت در سال 1398 بررسي مي شوند. مواد و روش ها: اين مطالعه ي توصيفي-تحليلي-مقطعي در سال 1398 با مشاركت 123 سالمند بازنشسته بالاي 60 سال انجام شد.پرسشنامه هاي GOHAI و OHIP توسط افراد تكميل شد.و اطلاعات دموگرافي و ارزيابي بهداشت دهاني افراد ثبت گرديد و معاينه دهاني صورت گرفت. راي تحليل فرضيه هاي پژوهش پس از بررسي پيش فرض هاي آزمون ها شامل فرض نرمال بودن گروه ها با استفاده از آزمون هاي شاپيروويلك (shapiro wilk test) و كلموگروف اسميرنوف (kolmogorov smirnov test) وفرض همگني واريانس ها با استفاده از آزمون لون (Levon's test) ،به ببررسي آزمون هاي مربوطه پرداخته شد. در صورت برقراري پيش فرض ها در متغيرهاي كمي از آزمون هاي t-مستقل (Independent t-test) و آناليز واريانس (Analysis of variance) و جهت مقايسه دو به دو بين گروه ها در آزمون آناليز واريانس از آزمون توكي (Tukey test) و در متغيرهاي كيفي از آزمون كاي-دو (Chi-square test) استفاده شد. در صورت عدم برقراري پيش فرض ها از آزمون هاي من-ويتني (Mann-Whitney test) و كروسكال واليس (Kruskal Wallis test) و جهت مقايسات دو به دو در آزمون كروسكال واليس از آزمون من-ويني با اصلاح بون فروني (Mann-Whitney test with Bonferroni correction) و در متغيرهاي كيفي از آزمون فيشر (Fisher exact test) در صورت لزوم استفاده به عمل آمده است، بايد افزود كه اين محاسبات از طريق نرم افزار SPSS ورژن 24 صورت گرفته است. يافته ها: در پرسشنامه GOHAI هر سه حيطه به صورت معناداري بر روي نمره GOHAI موثر بودند .(P<0.05)در پرسشنامه OHIP-14 هر شش حيطه فوق به صورت معناداري بر روي نمره OHIP-14 موثر بودند(P<0.05). براساس نتايج ضرايب استاندارد رگرسيوني از سه حيطه مورد بررسي بيشترين ميزان تاثير بر روي نمره GOHAI را حيطه هاي عملكرد رواني- اجتماعي داشت و براساس نتايج ضرايب استاندارد رگرسيوني از هفت حيطه مورد بررسي بيشترين ميزان تاثير بر روي نمره OHIP را پس از حيطه هاي درد جسماني و از كار افتادگي حيطه هاي عدم آسودگي رواني ، ناتواني اجتماعي داشتند. طبق هر دو شاخص GOHAI و OHIP-14سن پايين تر در گروه هاي سالمندي، سطح بالاتر تحصيلات، درامد بالاتر، متاهل بودن، مراجعه منظم به دندانپزشكي، تعداد بيشتر دفعات مسواك زدن در شبانه روز، آخرين زمان مراجعه به دندانپزشك و تعداد دندان هاي بيشتر از 20و دندان هاي باقي مانده قدامي بيشتر باعث بالارفتن شاخص كيفيت زندگي وابسته به سلامت دهان شدند و در اين افراد احساس نياز به درمان هاي دندانپزشكي كمتر و ارزيابي فرد از سلامت دهانش بهتر بوده است. براساس نتايج به دست آمده در هر دو معيار افراد داراي بيش از 20 دندان بالاترين و افراد داراي تعدادي دندان در خلف و فاقد پروتز پارسيل در معيار OHIP و افراد داراي تعدادي دندان در خلف و داراي پروتز پارسيل در معيار GOHAI پايين ترين كيفيت زندگي را داشتند.گرچه افزايش سطح تحصيلات از عوامل پيش بيني كننده سطح كيفيت زندگي وابسته به سلامت دهان بوده است.نتايج مقايسه دو به دو بين گروه ها بر حسب سطح تحصيلات را نشان مي دهد. براساس نتايج در هر دو معيار GOHAI وOHIP-14 بين افراد بيسواد با زير ديپلم و بين افراد ديپلم با دانشگاهي تفاوت معناداري از نظر كيفيت زندگي مشاهده نشد.همچنين نتايج مقايسه دو به دو بين گروه ها بر حسب آخرين زمان مراجعه به دندانپزشك را نشان مي دهد. براساس نتايج در معيار OHIP بين پنج سال با بيش از دو سال تفاوت معناداري مشاهده نشد ولي در معيار GOHAI در تمام رده ها تفاوت معنادار بود. نتيجه گيري: هر دو پرسشنامه توانستند شركت كنندگان با اختلال در سلامت دهان و دندان را شناسايي كنند.و در اكثر موارد با يكديگر همسو هستند. علاوه بر اين به نظر مي رسد كه پرسشنامه GOHAI توانايي بيشتري در شناسايي شركت كنندگان با تعداد بيشتر دندان هاي داراي پوسيدگي و دندان از دست رفته و ترميم شده دارد. كليد واژه: كيفيت زندگي وابسته به سلامت دهان، GOHAI، OHIP ، DMF، سالمند

32460

علوم پزشكي گيلان