بررسي ميزان بروز تجمعي عفونت محل زخم ناشي از اعمال جراحي و عوامل مرتبط با آن در بيمارستان رازي شهرستان رشت در سال 1398

رشت

چكيده زمينه: با وجود اقدامات اخير در زمينه مراقبت‌هاي بهداشتي و طبي بيماران بستري در بيمارستان، كنترل عوارض عفوني در بيماران بستري كه تحت عمل جراحي قرار مي‌گيرند هنوز چالشي بزرگ محسوب مي‌شود. يكي از اين عوارض عفونت‌هاي زخم‌هاي محل جراحي است كه باعث دغدغه‌ي فكري جراحان و بيماران شده است و علاوه بر آن كه باعث افزايش موربيديتي و گاهي مرگ و مير مي‌شود، باعث بالارفتن هزينه‌هاي درماني، اقتصادي و اجتماعي نيز مي‌گردد. در بررسي‌هاي انجام شده عوامل گوناگوني براي افزايش خطر عفونت محل زخم جراحي بيان¬شده كه ميزان اثرگذاري آن‌ها هنوز مشخص نيست و ارزش اين داده‌ها براي جراحان كه در برنامه بهبود كيفيت سهيم هستند محدود به¬نظر مي‌رسد. هدف: براساس نتايج مبتني بر شواهد حاصل از اين پژوهش عوامل موثر بر عفونت¬هاي محل زخم¬هاي جراحي شناسايي شده و باتوجه به آن¬ها در جهت كنترل و يا حذف آن¬ها تدبيري انديشيده شد. روش‌اجرا: در طي اين پژوهش براي بررسي شيوع و علل عفونت زخم، ابتدا بيماران قبل از عمل جراحي مورد بررسي قرار داده شد و اطلاعات شخصي و سوابق بيماري¬هاي زمينه¬اي و مرتبط با طرح ثبت شد. باتوجه به معيارهاي تعريف¬شده يك-سري از بيماران وارد مطالعه نشدند. درصورت عدم همكاري مناسب بيمار و يا شرايط نامناسب او از همراهان وي كمك گرفته شد. بخش دوم جمع¬آوري اطلاعات مربوط به مراحل و عوامل و شرايط اتاق عمل است. به¬منظور اين كار با حضور در اتاق عمل اطلاعات مربوطه را ثبت كرديم. اين اطلاعات شامل: محيط، وسايل و داروهاي استفاده شده و پرسنل حاضر در عمل جراحي مربوطه است. پس از اتمام جراحي به¬منظور زير نظر گرفتن شرايط بيمار بعد از عمل و براي يافتن عامل بروز عفونت احتمالي تمام مواردي كه مي‌تواند از نظر ما در ايجاد عفونت مؤثر باشد بررسي و كنترل شد. براي پيگيري وضعيت بيمار در طي ويزيت‌هاي بعد از ترخيص محل جراحي از نظر علائم عفونت و ساير عوامل دخيل در سير درمان و ايجاد عفونت بررسي شد. همچنين علايم عفونت زخم به بيمار آموزش داده شد و درخواست شد درصورت بروز اين علايم با مسئول اجرايي طرح تماس گرفته و يا به درمانگاه مراجعه كنند. يافته¬ها: نتايج مطالعه حاضر نشان داد در بين بيماران تحت عمل جراحي عمومي، عفونت محل زخم در 7/4% موارد رخ داد و بيشترين فراواني آن مربوط به جراحي لاپاراتومي با 3/14 % بود. فاكتورهايي مانند سابقه كاري پرسنل سركولر، تزريق آنتي بيوتيك قبل از عمل (006/0=p)، نوع آنتي‌بيوتيك مصرفي قبل از عمل، استفاده از استريل دراپ، نوع عمل جراحي، مدت عمل، طول برش محل جراحي، حمام قبل از عمل، استفاده از درن، مدت زمان بستري بعد از عمل، فرد مسئول تعويض پانسمان، وضعيت مصرف آنتي‌بيوتيك بعد عمل و مدت زمان داشتن بخيه از ريسك فاكتورهاي مرتبط با عفونت محل زخم شناسايي شدند. در مطالعه حاضر طول مدت بستري و طول مدت عمل به عنوان ريسك فاكتور بودند. درصد بالايي از بيماران با مدت زمان بستري بيش از 7 روز، دچار عفونت محل زخم ناشي از اعمال جراحي شدند. طول مدت جراحي در اكثر بيماران كمتر از 5/2 ساعت بود و تعداد موارد عفونت زخم هم در آن¬ها كمتر بود. بين عفونت زخم و مصرف آنتي¬بيوتيك ارتباط معناداري وجود داشت به¬طوري كه در بيماران با مصرف آنتي¬بيوتيك پس از عمل، عفونت زخم كمتر بود. در اكثر بيماران طول مدت داشتن بخيه زياد بود كه بيشترين آمار عفونت زخم را داشتند. يكي از دلايل آن مي¬تواند عدم پيگيري بيمار در مطالعه حاضر طبق استاندارد سي روز باشد و اكثرا به ويزيت هفته اول بسنده مي¬شود. نتيجه¬گيري: به¬طوركلي شواهد نشان داد عواملي مانند نوع جراحي (لاپاراتومي)، مدت زمان جراحي، مدت زمان تجويز آنتي¬بيوتيك پس از عمل و مدت زمان بخيه و طول مدت بستري در ارتباط بيشتري با عفونت محل زخم مي¬باشند. با شناسايي بيشتر عوامل، مي¬توان در جهت كنترل و يا حذف آن‌ها اقدام نمود. كليدواژه: عفونت زخم محل جراحي.

3484

علوم پزشكي گيلان