تفاوت هاي مرتبط با جنسيت در واكنش هاي رشدي و فيزيولوژيكي دانهال پسته رقم بادامي ريز زرند Pistacia vera L.cv.Badami -Riz-e-Zarand

دانشگاه ولي عصر ﴿عج﴾

ارشد

به¬منظور مطالعه تنوع مورفولوژيكي درون يك توده بذري پسته رقم بادامي ريز زرند و دانهال¬هاي حاصل از آن¬ها و بررسي تفاوت¬هاي مرتبط با جنسيت در واكنش¬هاي رشدي و فيزيولوژيكي اين گياهان در شرايط شوري، پژوهشي در قالب دو آزمايش جداگانه به¬اجرا درآمد. در آزمايش اول 20 صفت كمي و 5 صفت كيفي در 67 عدد خشك¬ميوه بادامي ريز زرند، و دانهال‌هاي حاصل از كشت آن¬ها مورد بررسي قرار گرفت و نتايج نشان داد كه تنوع درون توده¬اي بالايي در ژنوتيپ¬هاي مورد مطالعه وجود دارد. تجزيه به عامل¬ها مشخص كرد كه مهم‌ترين صفات تفكيك¬كننده در اين توده صفات مرتبط با ابعاد خشك¬ميوه، مغز و قطر ساقه مي¬باشند. همچنين نتايج نشان داد كه همبستگي معني¬دار و مثبتي بين برخي صفات بذور و دانهال¬هاي حاصل از آن¬ها وجود دارد. از نشانگر RAPD و آغازگر اختصاصي تعيين جنسيت پسته (OPO-08 945) به¬منظور تفكيك دانهال¬هاي نر و ماده استفاده شد. مطالعه تنوع مورفولوژيكي به تفكيك جنسيت نشان داد كه علاوه بر وجود تنوع مورفولوژي بالا در دانهال¬هاي هر جنس، ميزان و نوع همبستگي صفات در گياهان نر و ماده با هم متفاوت بود. مقايسه ميانگين صفات نشان داد كه دانهال¬هاي نر به¬طور معني¬داري نسبت فلورسانس كلروفيل متغير به حداكثر بالاتري نسبت به دانهال¬هاي ماده داشتند. آزمايش دوم به¬منظور ارزيابي دانهال¬هاي نر و ماده تفكيك¬شده در آزمايش اول به تنش شوري، به¬صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك¬هاي كاملاً تصادفي نامتعادل با دو فاكتور جنسيت در دو سطح (دانهال¬هاي نر و ماده) و شوري آب آبياري در سه سطح ( 0، 60 و 120 ميلي¬مولار) با استفاده از محلول نمك‌هاي كلريد¬سديم، كلريد‌كلسيم و كلريد¬منيزيم به نسبت (1:2:3)، با 3 تكرار و هر تكرار شامل 3 و يا 4 نمونه به اجرا درآمد. نتايج نشان داد كه دانهال¬هاي نر و ماده واكنش متفاوتي به تنش شوري نشان دادند و دانهال¬هاي نر با كاهش كم‌تر در صفات رويشي از جمله ارتفاع و تعداد برگ، تجمع مقدار بيشتري از پرولين و تعديل بهتر پتانسيل اسمزي، انتقال سديم كمتر و پتاسيم بيشتر به اندام هوايي نسبت به دانهال¬هاي ماده مكانيسم قوي¬تري در مقاومت به تنش شوري داشتند. براساس نتايج اين پژوهش دانهال¬هاي نر سطح شوري 60 ميلي¬مولار را نسبت به دانهال¬هاي ماده به¬خوبي تحمل كرده و در تنش 120 ميلي¬مولار شوري آب آبياري علي¬رغم اينكه گياهان هر دو جنس تحت تأثير اثرات منفي تنش شوري قرار گرفتند ولي آسيب¬هاي وارد شده به دانهال-هاي ماده به¬طور معني¬داري بيشتر از دانهال¬هاي نر بود.

47755

دانشگاه وليعصر رفسنجان

علي اكبر محمدي ميريك،محمد حسين شمشيري

باغباني

حميد رضا كريمي