تاثير گوگرد و ماده آلي بر جذب و واجذب فسفر در خاك

دانشگاه ولي عصر﴿عج﴾ رفسنجان

كارشناسي ارشد

جذب سطحي فسفر در خاك تحت تأثير عوامل متعددي قرار مي‌گيرد، با توجه به ضروري بودن فسفر براي گياه، بررسي كارايي آن از مسائل مهم حاصلخيزي و توليد محصول مي‌باشد. به منظور افزايش كارايي فسفر، اثر فاكتورهاي ماده آلي، گوگرد و زمان بر جذب و واجذب فسفر كه از واكنش‌هاي مؤثر بر قابليت دسترسي گياه به اين عنصر است، در سه خاك با بافت مختلف مورد بررسي قرار گرفت. بدين منظور آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سال 1393-1392 در گلخانه و آزمايشگاه دانشگاه ولي عصر (عج) رفسنجان انجام شد. فاكتورهاي آزمايش شامل كود حيواني در دو سطح (صفر و 40 گرم بر كيلوگرم خاك)، گوگرد در دو سطح (صفر و 200 ميلي‌گرم بر كيلوگرم خاك) و زمان (0، 15، 30، 50، 80 و 120 روز) بود و سه نوع بافت خاك (لوم رسي، لوم شني و شن لومي) به عنوان بلوك در نظر گرفته شد. پس از اعمال فاكتورها به خاك در گلدان‌هاي پلاستيكي، نمونه‌ها تا 120 روز در رطوبت 75 درصد ظرفيت مزرعه نگهداري شدند. نتايج نشان داد كه ماده آلي و گوگرد باعث كاهش جذب فسفر شده و اثر آنها در طول دوره انكوباسيون متفاوت بوده است. روند تأثير ماده آلي بر كاهش جذب فسفر با گذشت زمان تا زمان 30 روز انكوباسيون كاهشي و بعد از آن افزايشي بود. گوگرد نيز ابتدا باعث كاهش جذب و با گذشت زمان در 15 و 30 روز انكوباسيون افزايش جذب و در ادامه با گذشت زمان باعث كاهش جذب فسفر شد. با رسم منحني‌هاي جذب فروندليج و لانگ‌موير و مقايسه ميانگين و وايانس و ضريب تغييرات ضريب تبيين، معادله فروندليچ كه برازش بهتري بر داده‌هاي حاصل از آزمايش نشان داد، انتخاب شد و ضرايب معادله فروندليچ مورد بررسي قرار گرفت. بيشترين مقدار ضريب Kd و 1/n معادله فروندليچ در بافت لوم رسي مشاهده شد. شيب رابطه كميت-شدت فسفر كه شاخصي از ظرفيت بافري فسفر خاك مي‌باشد، نيز تحت تأثير زمان قرار گرفت و بيشترين مقدار آن در زمان 120 روز مشاهده شد. هم‌دماهاي واجذاب نيز با دو روش اندازه‌گيري مورد بررسي قرار گرفته شد. بيشترين مقدار پسماند در بافت لوم رسي و در غلظت اوليه 30 ميكروگرم فسفر بر ميلي‌ليتر مشاهده شد.

49810

دانشگاه وليعصر رفسنجان

علي اكبر محمدي ميريك -ماريه نادي

شيمي

محمد حشمتي رفسنجاني