دانشگاه ولي عصر﴿عج﴾

ارشد

خيار يكي از مهم‌ترين محصولات جاليزي ايران است كه آفات و عوامل بيماري‌زا ازجمله، بوته‌ميري گياهان جاليزي، مهم‌ترين عوامل محدودكننده كشت اين محصول بوده و منجر به كاهش عملكرد مي‌شود. مبارزه بيولوژيك با توجه به مزايايي كه نسبت به ساير روش‌هاي مبارزه با اين بيماري دارد، بهترين روش مبارزه با بيماري است. در اين تحقيق اثرات آنتاگونيستي استرين‌هاي سودوموناس فلورسنت و آفت¬كش¬هاي زيستي A (حاوي متابوليت¬هاي VUPf5) و B (حاوي متابوليت¬هاي T17-4) بر روي قارچ‌هاي مهم پوسيدگي ريشه خيار در شرايط آزمايشگاه و گلخانه بررسي گرديد. بررسي توانايي آنتاگونيستي جدايه‌هاي باكتريايي در شرايط آزمايشگاه به روش كشت متقابل بررسي گرديد و نتايج نشان داد در برابر قارچ بيمارگر Pythium aphanidermatum فقط جدايه¬ي T17-4 هاله¬ي بازدارندگي به‌اندازه 5/7 ميلي‌متر و جدايه‌ي VUPf760 نيز بيشترين ميزان هاله بازدارندگي را براي قارچ‌هاي Fusarium oxysporum و Fusarium solani به ترتيب با 9 و 7 ميلي‌متر ايجاد نمودند. همچنين بررسي اثرات بازدارندگي اين جدايه‌ها در شرايط گلخانه¬اي نشان داد كه تيمار بذرها با جدايه‌هاي VUPf52، T17-4 و VUPf5 به ترتيب شدت بيماري حاصل از قارچ‌هاي Pythium aphanidermatum، Fusarium oxysporum و Fusarium solani را به ميزان 50، 58 و 60 كاهش مي‌دهند. بررسي توليد متابوليت¬هاي ضد قارچي شامل سيدروفور، آنزيم پروتئاز و سيانيد هيدروژن نشان داد كه بيشترين توليد متابوليت مربوط به استرين VUPf5 بوده درحالي‌كه جدايه VUPf506 قادر به توليد سيدروفور و جدايه VUPf89 نيز قادر به توليد آنزيم پروتئاز و سيانيد هيدروژن نبوده¬اند. در اين تحقيق براي آنتاگونيست¬ها در كنترل بيماري بوته‌ميري خيار، تحريك رشد گياه خيار و افزايش شاخص‌هاي رشدي مؤثر بودند. ارزيابي فعاليت آنزيم پراكسيداز، فنل كل و پلي فنل اكسيداز نشان داد كه هر سه جدايه قارچ به‌تنهايي باعث افزايش فعاليت اين آنزيم‌ها و درنتيجه القاء مقاومت در گياهچه خيار مي‌شوند؛ اما فعاليت اين آنزيم‌ها در تيمار باكتري و قارچ به‌صورت توأم، از ميزان بالاتري برخوردار است و بيشترين ميزان فعاليت آنزيم‌ها در روز نهم پس از مايه‌زني مشاهده شد. توانايي آفت-كش¬هاي زيستي در غلظت¬هاي 5، 10، 15، 20، 25 و 50 درصد در آزمايشگاه موردبررسي قرار گرفت و غلظت 25 درصد براي بررسي گلخانه¬اي انتخاب شد و نتايج گلخانه¬اي نشان داد كه بهترين آفت‌كش در كاهش بيماري ناشي از قارچ P. Aphanidermatum، F. oxysporum و F. solani به ترتيب آفت‌كش A با كاهش 53 درصدي بيماري، آفت‌كش A با كاهش 50 درصدي بيماري و آفت‌كش B با كاهش 72 درصدي بيماري بودند. براي قارچ P. aphanidermatum و F. oxysporum آفت‌كش A و براي F. solani آفت‌كش B بيشترين تأثير را در افزايش فاكتورهاي رشدي داشتند.

49998

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حسين علايي

بيماري شناسي گياهي

روح الله صابري ريسه-پژمان خدايگان