ارزيابي تنوع ژنتيكي و فيتوشيميايي برخي كلون هاي ترخون

دانشگاه ولي عصر ﴿عج﴾

كارشناسي ارشد

ترخون با نام علمي Artemisia dracunculus L. يك گياه بوته مانند كوچك چند ساله متعلق به خانواده كاسني است كه سابقه بسيار طولاني در آشپزي و نيز فرآوري براي استفاده در مصارف پزشكي دارد و بنابراين به¬عنوان يك گياه دارويي شناخته مي¬شود. به¬منظور بررسي تنوع در صفات مورفولوژي، ژنتيكي و فيتوشيمي گياهان از مناطق مختلف كشور (راويز، جرجافك، بافت، اردكان، كاشان، اصفهان و تهران) جمع¬آوري شده و مورد ارزيابي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه در صفات رويشي (ارتفاع ساقه، قطر ساقه، قطر گياه، تعداد شاخه¬هاي فرعي، وزن تر كل و غيره) اختلاف معني¬داري بين گياهان مختلف جمع¬آوري شده از مناطق مختلف وجود دارد. بهترين منطقه به لحاظ صفات رويشي منطقه تهران بود و منطقه اردكان كمترين ميانگين را به لحاظ صفات رويشي داشت. تجزيه به عامل‌ها صفات رويشي اندازه¬گيري شده را در دو مؤلفه قرار داد. با گروه¬بندي به‌وسيله خوشه¬بندي كلون¬هاي مناطق مختلف جمع¬آوري شده از مناطق مختلف در فاصله اقليدسي 65/7 در 3 گروه قرار گرفتند. نتايج حاصل از آناليز مولكولي نشان داد كه 13 پرايمر از 15 پرايمر استفاده شده در نشانگر RAPD توانايي ايجاد پلي¬مورفيسم را در كلوني¬هاي موردمطالعه داشتند و پرايمر B بيشترين پلي¬مورفيسم را در بين پرايمرها به¬خود اختصاص داد. با استفاده روش UPGMA خوشه¬بندي صفات ژنتيكي انجام شد و در فاصله 35/0 در سه گروه قرار گرفتند و بيش¬ترين شباهت ژنتيكي بين كلون¬ها در مناطق جرجافك و بافت با ضريب تشابه 621/0 مشاهده شد. همچنين نتايج فيتوشيميايي بين كلون¬هاي ترخون نشان داد كه حدود 20 تركيب در اسانس ترخون مشاهده گرديد و در اين بين تركيب استراگول با مقدار 65 تا 3/79 بيش¬ترين درصد را در بين تركيبات شناسايي شده داشت. همچنين نتايج تجزيه به مؤلفه¬هاي اصلي صفات فيتوشيميايي نشان داد كه اين صفات در 3 مؤلفه قرار گرفتند. با استفاده از خوشه¬بندي در فاصله اقليدسي 36/0 كلون¬ها به 4 گروه طبقه‌بندي شدند. در بين كلاسترها، كلاستر 3 يعني منطقه اردكان داراي بيش¬ترين درصد تركيب استراگول بود. با توجه به نتايج به¬دست آمده از اين پژوهش مي¬توان نتيجه گرفت كه نشانگرهاي مورد بررسي در اين پژوهش مي¬توانند به¬عنوان نشانگرهاي مناسبي جهت بررسي تنوع ژنتيكي گياه ترخون مورد استفاده قرار گيرند.

50220

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حميد رضا كريمي

باغباني

محمد رضا پيرمرادي-محمد مقدم