عنوان
بررسي يكنواختي ژنتيكي پايه‌هاي UCB-1 توليد شده از كشت بافت و جهش‌زايي ليزر در دانه گرده و وراثت‌پذيري برخي صفات فنوتيپي در شرايط شوري در پسته
نويسنده اصلي
دلفاردي ،مهسا
محل تحصيل
دانشگاه ولي عصر(عج)
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
در ارتباط با اثر اشعه ليزر بر روي مواد گياهي و القاي جهش‌هاي ژنتيكي به ويژه در دانه گرده و همچنين نوع عمل ژن‌ها در صفات رويشي و وراثت‌پذيري و پارامترهاي ژنتيكي آن‌ها در مراحل اوليه رشد دانهال‌هاي پسته اطلاع زيادي در دست نيست. به منظور بررسي اثرات جهش‌زايي اشعه ليزر بر روي دانه گرده و بر روي صفات فنوتيپي دانه حاصل از دانه گرده پرتوتابي شده و همچنين برآورد واريانس اجزاي ژنتيكي در شرايط تنش شوري، گرده‌هاي سه درخت نر m1، m2 و m3 جمع‌آوري و به دو قسمت تقسيم شدند. يك قسمت از آن‌ها با ليزر UV پرتوتابي شد و با سه درخت ماده كله‌قوچي، اكبري و اوحدي در قالب طرح كاروليناي شمالي ΙΙ تلاقي داده شدند. بخشي از بذرهاي حاصل از تلاقي‌ها در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه در دو محيط شوري و عدم شوري كشت گرديد. نتايج مطالعه صفات رويشي در شرايط شوري و عدم شوري نشان داد شوري باعث كاهش معني‌دار در صفات ارتفاع ساقه، تعداد برگ، وزن تر ساقه و برگ، وزن خشك برگ و ساقه شد و بر روي صفات وزن تر و خشك بوته تأثيري نداشت. شوري پتاسيم ساقه و نسبت پتاسيم به سديم در ساقه را كاهش داد. همچنين سديم برگ و ساقه را در گياه افزايش داد و بر پتاسيم برگ و نسبت پتاسيم به سديم برگ تأثيري نداشت. ارتفاع ساقه، تعداد برگ، وزن تر بوته و وزن تر ساقه در دو محيط شوري و عدم شوري بيشترين واريانس افزايشي را نشان دادند. لذا داراي وراثت‌پذيري بالايي مي‌باشند. در محيط شوري عناصر سديم و پتاسيم ساقه و نسبت پتاسيم به سديم ساقه داراي واريانس غالبيت بالايي بودند. در محيط عدم شوري عناصر سديم ساقه، پتاسيم برگ و ساقه و نسبت پتاسيم به سديم در برگ و ساقه واريانس غالبيت قابل توجه بود. مطالعه تغييرات ژنتيكي حاصل از پرتوتابي ليزر بر روي دانه گرده توسط ماركر RAPD، ايجاد تغييرات در DNA را اثبات كرد و دانه گرده پرتو ديده و پرتو نديده در تجزيه كلاستر كاملاً از هم جدا شدند. نتايج تجزيه واريانس و مقايسه ميانگين نشان داد كه پرتوتابي دانه گرده اثرات زنيايي بر بعضي از خصوصيات دانه پسته داشته است. پرتوتابي دانه گرده، خنداني را كاهش و پوكي را افزايش داد. در آزمايش ديگري ميزان يكنواختي نهال‌هاي توليد شده UCB-1 توسط شركت نهال طوبي از طريق كشت بافت بررسي شد. آغازگرهاي مورد استفاده 92 مكان ژني تكثير و 1391 باند توليد كردند. گرچه پايه‌هاي توليدي UCB-1 از نظر ظاهري يكنواخت به‌نظر مي‌رسند اما از نظر ژنتيكي يكنواخت نبودند. تفاوت‌هاي مشاهده شده در باندهاي RAPD بيانگر تفاوت ژنتيكي در ژنوتيپ‌ها است كه از كشت بافت و تنوع سوماكلونال بوجود آمده است.
شماره ركورد
50580
دانشگاه
دانشگاه وليعصر رفسنجان
استاد مشاور
محمد خان زاده-علي تاج آبادي-الهام دهقان
رشته تحصيلي
بيوتكنولوژي
استاد راهنما
حسين دشتي -علي اكبر محمدي