بررسي اثر تنش سرما بر رشد رويشي و صفات فيزيولوژيك برخي ژنوتيپ هاي بزرگ

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

به منظور بررسي تاثير تنش سرما بر رشد رويشي و برخي شاخص‌هاي فيزيولوژيك ژنوتيپ‌هاي بزرك در مرحله گياهچه‌اي، دو آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي درسه تكرار در اتاقك رشد دانشكده كشاورزي دانشگاه ولي عصر (عج) رفسنجان انجام شد. فاكتور اول شامل سرما در سه سطح (5/2- ، صفر و 25 درجه سلسيوس) و فاكتور دوم ژنوتيپ در 10 سطح شامل ده ژنوتيپ از خزانه ژني بين‌المللي بزرك به نام‌هايGBR2148, CYP706, LBY1686, GBR2153, PAK1573 ARG1566, ITA1793, TUR1245, IND1257 MAR778b, در آزمايش اول و سه ژنوتيپ به نام‌هايMAR778b, IND1257, CYP706 در آزمايش دوم بود. نتايج آزمايش اول نشان داد با كاهش دما از 25 به 5/2- درجه سلسيوس تعداد برگ، ارتفاع بوته، حجم ريشه، وزن تر اندام هوايي و وزن تر و خشك ريشه در بيشتر ژنوتيپ‌ها كاهش يافتند. با توجه به نتايج حاصل از اين آزمايش ژنوتيپ‌هاي MAR778b و IND1257 با توجه به عدم افزايش معني‌دار آسيب غشايي در اثر دماي پايين در دسته ژنوتيپ‌هاي متحمل و ژنوتيپ‌هاي ARG1566 ,CYP706, GBR2148 و LBY1686، به دليل داشتن كمترين پايداري غشاي سلول در دسته ژنوتيپ‌هاي حساس به سرما قرار گرفتند و براي آزمايش دوم انتخاب شدند. نتايج آزمايش دوم نشان داد كه كمترين تعداد برگ و طول ساقه در دماي 5/2- درجه سلسيوس مشاهده شد. كاهش قابل توجه در شاخص سبزينگي برگ در ژنوتيپ CYP706 (حساس به سرما) در دماهاي صفر و 5/2- درجه سلسيوس و ناچيز در ژنوتيپ IND1257 (متحمل به سرما) مشاهده شد. كاهش دما به 5/2- درجه سلسيوس در هر سه ژنوتيپ مورد مطالعه باعث افزايش تجمع پرولين شد. همچنين بيشترين ميزان قند محلول در هر سه ژنوتيپ در دماي 5/2- درجه سلسيوس مشاهده شد. البته اين ميزان در دو ژنوتيپ MAR778b و IND1257 (متحمل به سرما) بطور معني‌دار و قابل توجهي بيشتر از ژنوتيپ CYP706 (حساس) به سرما بود. در دو ژنوتيپ متحمل به سرماي اين آزمايش (MAR778b وIND1257) با كاهش دما فعاليت آنزيم پلي‌فنل‌اكسيداز،كاهش و فنيل آمونيالياز افزايش يافت كه ممكن است با تحمل به سرما در ارتباط باشد.

53148

دانشگاه وليعصر رفسنجان

علي اكبر حسيني ميريك

زراعت

شهاب مداح حسيني -آرمان آذري