مطالعه اثر متقابل ژنوتيپ و محيط در ژنوتيپ هاي بزرك (Linum usitatissimum L.)

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

به منظور ارزيابي پايداري و سازگاري ارقام مختلف بزرك، تعداد 13 ژنوتيپ بزرك جمع آوري شده از مناطق مختلف در سه شرايط محيطي (كشت بهاره، پاييزه رفسنجان و كشت پاييزه جيرفت) و در هر محيط تحت سه رژيم آبياري متفاوت (آبياري پس از 75، 100 و 125 ميليمتر تبخير از تشتك كلاس A) در آزمايش‌هاي جداگانه با استفاده از طرح بلوك هاي كامل تصادفي مورد ارزيابي قرار گرفتند. نتايج تجزيه واريانس مركب داده ها نشان داد كه ژنوتيپ¬هاي مورد مطالعه از نظر صفات ارتفاع بوته در زمان گل دهي، ارتفاع بوته در زمان رسيدگي، تعداد انشعاب در بوته، تعداد روز تا رسيدگي، وزن صد دانه، عملكرد دانه در هكتار، شاخص برداشت، تعداد كپسول در بوته، تعداد دانه در كپسول، وزن دانه در كپسول، عملكرد بيولوژيك در سطح احتمال يك درصد تفاوت معني داري با يكديگر داشتند. همچنين اثر متقابل ژنوتيپ و آبياري و محيط براي اكثر صفات مورد بررسي تاثير پذيري متفاوت اين صفات در ژنوتيپ ها از تغيير رژيم رطوبتي و شرايط محيطي رشد گياه را نشان داد. در كشت بهاره رفسنجان با افزايش دور آبياري از نظر عملكرد دانه در ژنوتيپ هاي تركيه1245، آمريكا856 تفاوت قابل ملاحظه اي مشاهده گرديد و در كشت پاييزه رفسنجان اين تاثير گذاري بر عملكرد دانه ژنوتيپ هاي تركيه 1236، ايتاليا1777 مشاهده شد. در كشت پاييزه جيرفت ژنوتيپ مجارستان1042، فنلاند1435 كاهش زيادي در عملكرد دانه آن با افزايش دور آبياري به دست آمد. دركشت بهاره رفسنجان و پاييزه جيرفت كه طول دوره رشد كوتاهتري نسبت به كشت پاييزه رفسنجان داشتند بيشترين ميزان همبستگي عملكرد دانه با وزن صد دانه به دست آمد در حاليكه در كشت پاييزه رفسنجان تعداد كپسول در بوته همبستگي زيادي با عملكرد دانه نشان داد و در تجزيه رگرسيون بيشترين تغييرات اين صفت را توجيه نمود. براساس روش تجزيه پايداري ابرهارت و راسل ژنوتيپ هاي آرژانتين1212، ليبي1686 و چين857 و براساس شاخص اكووالانس ريك ژنوتيپ هاي قبرس669، چين857، تركيه1236 و برزيل1228 و براساس روش پايداري رتبه ژنوتيپ‌هاي مجارستان1042، قبرس669 و چين857 پايداري بيشترين داشتند و همچنين واريانس پايداري شوكلا ژنوتيپ‌هاي مجارستان1042، آرژانتين1212 و آمريكا856 را پايدار نشان داد. براساس كليه شاخص هاي پايداري ژنوتيپ هاي قبرس669، چين857 به عنوان پايدارترين ژنوتيپ ها شناخته شدند.

53624

دانشگاه وليعصر رفسنجان

آرمان آذري

اصلاح نباتات

علي اكبر محمدي ميريك