بررسي تطبيقي آراء تفسير نمونه ومن وحي اقرآن نسبت به حضور اجتماعي زن

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

با اين كه آيات قرآن كريم، سهم بزرگي در احياي شخصيت زن و اعاده حقوق او داشته است، اما برخي مفسران كه غالباً معاصر نيز هستند، محورهايي از آموزه¬ها و ديدگاههاي قرآني را در اين باب، مورد نقد قرار داده¬اند و يا نسبت به مفسران سنّتي، برداشت¬هاي متفاوتي از آيات مربوط به زنان ارائه داده¬اند، مبني براين¬كه شخصيت و هويت زن مورد توهين و تحقير قرار گرفته است. يكي از مهمترين اين محورها، ديدگاه اسلام در مساله حضور زن در عرصه هاي اجتماعي و سياسي است؛ آياتي مانند: قواميت مرد بر زن، ارث، شهادت، قضاوت زن و ....؛ از آنجا كه تاكنون بررسي¬هاي تطبيقي، كمتر به مقايسه¬ي نظرات مفسران در حوزه¬ي مسائل زنان وارد شده¬اند پژوهش حاضر با هدف تبيين ديدگاه¬هاي دو مفسر شيعي، علامه سيد فضل الله و آيت الله مكارم شيرازي، بعضي از آيات درخصوص حقوق و رويكرد اجتماعي زنان را در تفسير نمونه و تفسير من وحي القرآن، مورد بررسي و مطالعه تطبيقي قرار داده است. سوال اصلي دراين پژوهش اين است كه نگاه صاحبان تفسير نمونه و تفسير من وحي¬القرآن به حضور اجتماعي زن چگونه است و از تطبيق ديدگاه دو مفسّر چه نتايجي بدست مي¬آيد؟ دراين پژوهش ، به بررسي برخي آيات بحث-برانگيز در حوزه زنان، ازمنظراين دو مفسر پرداخته شده است. نخست ديدگاه هريك از دو مفسر مطرح و گزارش شده است. سپس تفاوت وهمانندي¬هاي آن بيان گرديده، آن‌گاه به نقد و ارزيابي ديدگاه‌هاي اين دو پرداخته مي شود. با تأمل در نوع نگرش اين دو مفسر، نويسنده بر اين باور است كه فضل الله نگاهي نوانديش و دغدغه¬مند نسبت به موضوعات مربوط به حوزه زنان دارد و با استدلال¬ها و طرح سوالات گوناگون، سعي در اصلاح برخي ديدگاه¬ها در حوزه حقوق زنان دارد. اگرچه مكارم شيرازي در تفسير نمونه، بر تساوي حقوق زن و مرد تأكيد داشته و ديدگاهي نزديك به فضل الله دارد، اما در بسياري از آيات مربوط به حقوق زنان، سريع¬تر از كنار آن گذر كرده و حساسيّت كمتري در توضيح و تبيين اين آيات ديده شده است. دراين پژوهش، ابتدا كليات و سپس در فصلي ديگر، ضمن ارائه¬ي شناخت¬نامه¬ي مختصر تفسير من وحي القرآن، نظرات تفسيري علامه فضل الله بيان گرديده است، در فصل سوم با همين رويكرد به تفسير نمونه پرداخته شده است بررسي و مقايسه¬ي ديدگاه تفسير نمونه و تفسير من وحي القرآن در رابطه با آيات با موضوع حقوق اجتماعي زنان، فصل چهارم را شكل داده است.

54808

دانشگاه وليعصر رفسنجان

ميثم خبازيان

علوم قرآن وحديث

محمد نجفي