تاثير دما و برخي تركيبات القاكننده مقاومت در گياه خيار بر پارامتر‌هاي زيستي كنه تارتن دولكه‌اي Tetranychus urticae (Acari: Tetranychidae)

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

كنه تارتن دولكه‌اي، Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) يكي از مهم‌ترين آفات گلخانه، سبزيجات و گياهان زينتي در سرتاسر جهان در فضا‌هاي باز و بسته مي‌باشد. در حال حاضر در مديريت اين آفت استفاده از آفت‌كش‌ها بسيار رايج است كه باعث آلودگي محيط زيست، ايجاد مقاومت و افزايش دوباره جمعيت كنه مي‌شود. در اين پژوهش تاثير دما و برخي تركيبات القاكننده مقاومت (بيولوگ سيدروفوريك، فسفيت پتاسيم، كمپلكس آمينواسيد) در گياه خيار بر پارامتر‌هاي زيستي كنه تارتن دولكه‌ايTetranychus urticae (Acari: Tetranychidae) در اتاقك رشد و در شرايط دمايي 1±25، 1±30 و1 ±35 درجه سلسيوس، رطوبت نسبي 5±70 درصد و دوره نوري 16 ساعت روشنايي و 8 ساعت تاريكي مورد بررسي قرار گرفت. به منظور محاسبه‌ي پارامترهاي رشد جمعيت كنه‌ي دولكه‌اي از روش ديسك برگي استفاده شد. آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با 3 تيمار القاگر+3 تيمار دما با 100 تكرار انجام ‌شد. نتايج نشان داد كه نرخ ذاتي افزايش جمعيت (r) در دماي C̊ 25 در تيمارهاي بيولوگ ‌سيدروفوريك، فسفيت ‌پتاسيم، كمپلكس ‌آمينواسيد و شاهد به‌ترتيب 0006/0± 160/0، 0006/0±182/0، 001/0±195/0 و 001/0±195/0، در دماي C̊ 30 در تيمارهاي بيولوگ‌ سيدروفوريك، فسفيت‌ پتاسيم، كمپلكس‌ آمينواسيد و شاهد به‌ترتيب 0007/0±104/0، 0006/0±148/0، 0008/0±197/0، و 001/0±203/0 و در دماي C̊ 35 در تيمارهاي بيولوگ ‌سيدروفوريك، فسفيت ‌پتاسيم، كمپلكس ‌آمينواسيد و شاهد به‌ترتيب 0006/0±18/0، 0006/0±186/0، 001/0±188/0 و 001/0±190/0 بر روز بود. ميانگين زمان نسل (T) در دماي C̊ 25 در تيمارهاي كمپلكس ‌آمينواسيد، شاهد، فسفيت ‌پتاسيم و بيولوگ ‌سيدروفوريك به‌ترتيب 011/0±49/13، 017/0±54/16، 031/0±32/20، 03/0±96/23 در دماي C̊ 30 در تيمارهاي شاهد، كمپلكس‌ آمينواسيد، فسفيت‌ پتاسيم و بيولوگ ‌سيدروفوريك به‌ترتيب 01/0±54/12، 016/0±54/16، 02/0±10/22، 08/0±24/31 ميانگين در دماي C̊ 35 در تيمارهاي شاهد، كمپلكس ‌آمينواسيد، بيولوگ ‌سيدروفوريك و فسفيت‌ پتاسيم به‌ترتيب 02/0±49/12، 04/0±2/15، 02/0±90/19، 02/0±01/20 روز بود و نرخ خالص توليد مثل (R0) در دماي C̊ 25 در تيمارهاي كمپلكس ‌آمينواسيد، شاهد، فسفيت ‌پتاسيم و بيولوگ‌ سيدروفوريك به‌ترتيب 23/0±15/14، 40/0±90/25، 48/0±73/40، 60/0±71/47، در دماي C̊ 30 در تيمارهاي شاهد، بيولوگ ‌سيدروفوريك، كمپلكس‌ آمينواسيد و فسفيت ‌پتاسيم به‌ترتيب 19/0±98/12، 49/0±48/26،37/0±63/26، 38/0±1/27 و در دماي C̊ 35 در تيمارهاي شاهد، كمپلكس ‌آمينواسيد، بيولوگ ‌سيدروفوريك و فسفيت ‌پتاسيم به‌ترتيب 22/0±99/10، 35/0± 01/18، 45/0±81/39، 47/0±13/42 بود. در واقع اختلاف معني‌داري بين مقادير بدست آمده‌ مشاهده گرديد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه القاگر بيولوگ ‌سيدروفوريك در دماي C̊30 مي¬تواند به‌عنوان يك القاگر موثر در فعال كردن سيستم دفاعي گياه در مديريت مبارزه با كنه دو لكه‌اي مورد استفاده قرار گيرد. در واقع كاربرد تركيبات القا‌كننده مقاومت مي‌تواند يك روش نوين و بي‌خطر براي محيط زيست باشد كه موجب تقويت مكانيسم‌هاي دفاعي گياه و در نهايت كاهش جمعيت آفت و خسارت حاصل از آن مي‌شود.

54894

دانشگاه وليعصر رفسنجان

سيد رسول صحافي

حشره شناسي

مليحه لطيفي