يك رژيم غذايي مصنوعي خشك جديد و كاربردي براي پرورش آزمايشگاهي سن سبز پسته Acrosternum arabicum Wagner (Hemiptera: Pentatomidae)

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

سن سبز Acrosternum arabicum Wagner (Hemiptera: Pentatomidae) از مهم‌ترين آفات اصلي باغ¬هاي پسته محسوب مي¬شود. اين پژوهش با هدف تعيين يك جيره غذايي مصنوعي و تعيين اثرات آن روي پارامترهاي جدول زندگي سن سبز يكدست A. arabicum در مقايسه با جيره غذايي جايگزين انجام شد. آزمايش¬ها در طرح كاملا تصادفي و تحت شرايط مشخص (دماي 127 درجه سلسيوس، رطوبت نسبي 10±60درصد و دوره نوري 16 ساعت روشنايي، 8 ساعت تاريكي) انجام گرديد. آزمايش¬ها شامل يك جيره غذايي جايگزين (لوبياسبز، مغز بادام¬زميني) و يك جيره غذايي مصنوعي (جوانه گندم، لوبياسبز، مغز بادام زميني، مخمر، ويتامين واندرزنت و آب) در پنج تكرار بود. هر تكرار شامل يك ظرف پرورش مستطيل شكل (10×18×25 سانتي-متر) و حاوي يك دسته تخم 16 عددي، جيره غذايي مورد نظر و آب به مقدار كافي بود. با اندازه¬گيري پارامترهاي رشدي و نتايج حاصل از مقايسه جدول زندگي آفت، مشخص شد كه بين زمان رشد و نمو هر يك از مراحل رشدي پيش از بلوغ حشره به جز پوره سن پنجم حشرات پرورش يافته روي جيره غذاي جايگزين و مصنوعي، تفاوت معني‌داري مشاهده نشد. دوره پيش از بلوغ حشرات كامل پرورش داده شده روي دو جيره غذايي داراي تفاوت معني‌داري بود (به‌ترتيب 17/6 و 53/12 روز روي جيره مصنوعي و جيره جايگزين)، درحالي‌كه دوره كل پيش از بلوغ حشرات پرورش يافته روي دو جيره غذايي مختلف روي سه نسل پرورش يافته، تفاوت معني‌داري نشان نداد. همچنين ميزان پارامتر اصلي جدول زيستي، r، R0، T و λ براي حشرات پرورش يافته روي جيره غذايي مصنوعي در سه نسل، بيشتر از حشرات پرورش يافته روي جيره غذايي جايگزين بود. مقدار نرخ ذاتي افزايش جمعيت، نرخ خالص توليد مثل و ميانگين زمان نسل روي جيره غذايي جايگزين به‌ترتيب 097/0 ماده/ماده/روز، 22/50 ماده/ماده و 33/39 روز در نسل اول، 1004/0 ماده/ماده/روز، 02/53 ماده/ماده و 25/40 روز در نسل دوم و 111/0 ماده/ماده/روز، 28/78 ماده/ماده و 54/39 روز در نسل سوم ثبت شد، درحالي‌كه مقادير اين سه پارامتر روي جيره غذايي مصنوعي به‌ترتيب 092/0 ماده/ماده/روز، 3/34 ماده/ماده و 83/38 روز در نسل اول، 137/0 ماده/ماده/روز، 82/96 ماده/ماده و 87/33 روز در نسل دوم و 147/0 ماده/ماده/روز، 01/139 ماده/ماده و 02/34 روز در نسل سوم محاسبه شد. همچنين نرخ بقا و مقدار اميد به زندگي در حشرات پرورش داده شد روي جيره غذايي مصنوعي نسبت به جيره غذايي جايگزين بيشتر بود. با استفاده از اين جيره غذايي پرورش سن A. arabicum در شرايط آزمايشگاهي امكان¬پذير بوده و اين جيره مي¬تواند جايگزين مناسبي براي جيره غذايي جايگزين شود.

56957

دانشگاه وليعصر رفسنجان

مرتضي الهياري

حشره شناسي

مهدي ضياء الديني -محمد امين جلالي