عنوان
بررسي تطبيقي درآميختگي حماسه و غزل در اشعار ابن‌هانيء الاندلسيّ و غزليات حافظ شيرازي
نويسنده اصلي
سميعي زاده،رقيه
محل تحصيل
دانشگاه ولي عصر (عج) رفسنجان
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
چكيده غزل نوعي قالب شعري است كه دربردارنده مضمون عشق، دغدغه‌ها وحسرت‌هاي عاشق است كه شاعر در خلال آن به تصويرسازي زيبايي‌هاي مكتب عشق مي‌پردازد. از سويي حماسه منظومه‌اي است كه دربردارنده افكار پهلواني، جنگ‌ها، وافتخارات يك ملت است. قرار گرفتن اين دو غرضشعري در كنار يكديگر چشم اندازي بديع از يك زيبايي ادبي است كه در شعر بعضي ازشاعران جهان به چشم مي‌خورد.اكنون بررسي اين تلاقي ادبي در ديواندو شاعر از زبان‌هاي عربي وفارسي يعني ابن‌هانيء اندلسي وحافظ شيرازي، به شيوه‌اي توصيفي- تحليلي، فراراه اين نوشتار است. نشان دادن شباهت‌ها و تفاوت‌هايي كه اين سرايندگان در بازتاب هم‌آيي حماسه و غزل، داشته‌اند، فراروي پژوهش حاضر است. رزم و بزم از بديهي‌ترين جلوه‌هاي زندگي زمامداران بوده است. تقليد ابن‌هانيء از شاعران قديم و تلاش وي در راستاي رعايت مقدمه‌ي غزلي در صدر قصايد نيز دليلي ديگر بر آميختگي دو مفهوم غزل و حماسه در اشعارش بوده است. او قصايدي دارد كه با تغزل، آغاز و به حماسه مي‌رسند. آميختگي غزل و حماسه در غزليّات حافظ نيز، نقشي نسبتاً برجسته دارد و از دلايل آن هم مي‌توان به پيدايش غزل مذكر و معشوق سپاهي در ادبيات فارسي و نيز وجود اين معشوق‌ها در ديار حافظ اشاره كرد. همين طور علاقه اي كه حافظ به تصويرسازي و تلفيق عناصر مختلف در تصاويرش داشته، در اين آميختگي مؤثر افتاده است. تفاوت بين دو شاعر در هنر آميختن اين دو جلوه نيز، مربوط به اين است كه هر دو غرض شعري يعني تغزّل و حماسه در خلال قصايد ابن‌هانيء، وجود محسوس و مستقلي دارد و گاه اين دو، در عرصه‌ي تصويرسازي و نيز در مضمون‌پردازي، به هم درمي‌آميزند، ولي شعر حافظ، جمله غزل‌ورزي است و مفاهيم حماسه خواسته يا ناخواسته در تصويرسازي‌هاي وي جلوه كرده است. بنابراين حضور حماسه در غزليّات حافظ، امري جانبي و ابزاري جهت چندبعدي كردن تصاوير و آرايه‌پردازي فشرده و استعاري است نه پرداختن مستقل به مضمون حماسه و حماسه‌سرايي. شباهت‌ها نيز مربوط به اين است كه هر دو شاعر مدح بوده اند كه حافظ مدحياتش را به صورت عشق و غزل بيان كرده ولي ابن هاني همواره در قالب قصيده سرايي به مدح ممدوحانش پرداخته است
شماره ركورد
57279
دانشگاه
دانشگاه وليعصر رفسنجان
استاد مشاور
روئين تن فرهمند
رشته تحصيلي
زبان و ادبيات عربي
استاد راهنما
علي اكبر ملايي