تاثير بيوچار بر روي گياه گلرنگ تحت تنش خشكي

مديريت و كنترل بيابان

5/20/2020 12:00:00 AM

خشكي يكي از تنش¬هاي غيرزيستي است و اثر مهمي بر كاهش عملكرد گياهان دارد. اصلاح¬كننده¬هاي آلي مانند بيوچار در شرايط تنش مي¬توانند براي گياه مفيد باشند. بيوچار نوعي مادۀ آلي غني از كربن مي¬باشد كه از سوزاندن مواد آلي در شرايط اكسيژن كم و يا بدون اكسيژن توليد مي‌‌شود. اين آزمايش به‌منظور بررسي اثر بيوچار بر روي گياه گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) رقم گلدشت تحت تنش خشكي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار، در سال زراعي 1398-1397 در گلخانۀ دانشگاه اردكان انجام شد. تيمارهاي آزمايش شامل آبياري در چهار سطح 80، 60، 40 و 20 درصد ظرفيت مزرعه و بيوچار در چهار سطح صفر، يك، دو و چهار درصد وزني- وزني بود. تجزيه و تحليل داده‌ها بر اساس آزمون تجزيۀ واريانس و با استفاده از نرم‌افزار SAS 9.1 صورت گرفت و مقايسۀ ميانگين‌ها بر مبناي آزمون دانكن در سطح احتمال 5 درصد انجام شد. نتايج آناليز واريانس نشان داد كه اثر برهم‌كنش بيوچار و خشكي و همچنين اثرات اصلي خشكي و بيوچار بر صفات تعداد برگ سبز، زرد و مجموع آن‌ها، وزن تر و خشك اندام هوايي گياه و ريشه، نسبت وزن خشك اندام هوايي گياه به وزن خشك ريشه، غلظت و جذب عناصر فسفر، سديم و پتاسيم و نسبت سديم به پتاسيم در سطح يك درصد معني‌دار شد. همچنين اثرات اصلي خشكي بر صفات كلروفيل و محتواي نسبي آب برگ در سطح پنج درصد و ارتفاع گياه و جمع تعداد برگ در سطح يك درصد و اثرات اصلي بيوچار بر صفات ارتفاع گياه، فاصلۀ ميانگره، سطح برگ و كلروفيل برگ در سطح يك درصد و نشت يوني، مدت جوانه‌زني و جمع تعداد برگ در سطح پنج درصد معني‌دار بود. ولي اثر برهم‌كنش بيوچار و خشكي و همچنين اثرات اصلي خشكي و بيوچار برصفات طول و عرض برگ معني‌دار نشد. اين پژوهش نشان داد بيوچار به‌عنوان يك اصلاح‌كنندۀ آلي قادر است باعث بهبود شاخص‌هاي رشدي گياه گلرنگ در شرايط تنش خشكي شود. به نحوي كه در سطح 60 درصد خشكي وزن خشك اندام هوايي در سطح چهار درص بيوچار نسبت به شاهد افزايش معني داري داشت. لذا شاخص‌هاي رشدي گلرنگ تحت تنش خشكي با افزايش بيوچار به خاك بهبود مي¬يابد.

76196

دانشگاه اردکان

قانعي بافقي محمدجواد