بررسي تغييرات توليد و تنوع زيستي در مراتع استپي استان اصفهان

علوم و مهندسي مرتع گرايش مديريت مرتع

3/6/2019 12:00:00 AM

تنوع زيستي از مفاهيم مهم در بوم‌شناسي و مديريت پوشش گياهي است و نقش مهمي در سلامت، توليد و ارزيابي اكوسيستم دارد. تنوع گونه‌اي بخش عمده‌اي از تنوع زيستي و يكي از مهم‌ترين پارامترهاي نشان دهنده‌ي تغييرات اكوسيستم‌هاست. در اين تحقيق از داده‌هاي طرح ارزيابي مراتع مناطق مختلف آب و هوايي استان اصفهان در پنج مكان مرتعي علويجه، چرمشهر، خونداب، كلهرود و موته به‌منظور بررسي تغييرات تنوع و غناي گونه‌اي با توليد در مراتع استپي استفاده گرديد. نمونه‌برداري بصورت تصادفي- سيستماتيك اجرا و تراكم و درصد پوشش تاجي هر گونه در امتداد ترانسكت‌ها با استفاده از پلات‌هاي ثابت و توليد نيز به‌روش اندازه‌گيري مضاعف با استفاده از پوشش برآورد شده است. شاخص‌هاي عددي تنوع گونه‌اي با استفاده از نرم‌افزارهاي Excel، PAST، Ecological Methodology و PRIMER مورد محاسبه قرار گرفت. جهت بررسي ارتباط و ارائه مدل بين شاخص‌هاي تنوع گونه‌اي با پارامترهاي (توليد، تراكم و درصد پوشش تاجي) از تحليل همبستگي پيرسون و آناليز رگرسيون چند متغيره در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتايج حاصل از شاخص‌هاي تنوع گونه‌اي نشان مي‌دهد كه بيشترين و كمترين مقادير غنا به ترتيب در مكان‌هاي مرتعي علويجه و كلهرود، بيشترين مقادير شاخص‌هاي تنوع (هتروژنيتي) و يكنواختي در مكان‌هاي مرتعي علويجه و چرمشهر و كمترين مقادير در مكان‌هاي مرتعي خونداب، كلهرود و موته مي‌باشد. نتايج تحليل همبستگي حاكي از وجود رابطه همبستگي معني‌دار بين برخي از شاخص‌هاي تنوع گونه‌اي و پارامترهاي پوشش گياهي مي‌باشد. همچنين نتايج آناليز رگرسيون چند متغيره نشان دهنده‌ي تأثيرگذاري متغيرهاي تراكم، درصد پوشش پهن‌برگان علفي و درصد پوشش كل بر توليد مي‌باشد. در مراتع مورد مطالعه شاخص غناي منهينيك توانست 1/13 درصد تغييرات توليد پهن‌برگان علفي را توجيه كند. از شاخص‌هاي تنوع، شاخص‌هاي هيل N2، سيمپسون و مك‌اينتاش و از شاخص‌هاي يكنواختي، شاخص‌هاي كامارگو و شانن واينر بيشترين ارتباط با توليد داشته و مي‌توانند تغييرات آن را توجيه كنند.

76252

دانشگاه اردکان

صادقي‌نيا مجيد Sadeghinia Majid , برهاني مسعود Borhani Masoud