ارزيابي تأثير عمليات تاغ‌كاري بر احياء اراضي بياباني (مطالعه موردي: ميبد)

مديريت و كنترل بيابان

10/7/2017 12:00:00 AM

بخش وسيعي از كشور ايران به دليل موقعيت خاص جغرافيايي از شرايط حاد اقليمي خاصه خشكي رنج مي¬برد. خشك‌سالي‌هاي متوالي نيز فشار را بر محيط بيشتر نموده و پديده بيابان‌زايي و فرآيند¬هاي وابسته به آن را تقويت مي¬كند. يكي از ظواهر مهم بيابان‌زايي فرسايش بادي و شكل¬گيري تپه¬هاي ماسه¬اي است. يكي از مهم‌ترين و پر خسارت‌ترين كانون‌هاي بحراني فرسايش بادي در استان يزد كانون بحراني فرسايش بادي منطقه ميبد- اشكذر هست كه ضرورت داشت يكسري اقدامات بيابان‌زدايي انجام شود. گونه تاغ با تكيه‌بر رويشگاه¬هاي طبيعي آن، به عنوان يكي از گونه¬هاي مناسب جهت مبارزه بيولوژيك با پديده بيابان¬زايي در سطح وسيع مورداستفاده قرار گرفت. هدف از اين تحقيق مطالعه اثرات گونه تاغ كشت‌شده بر برخي از خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك در منطقه ميبد هست. بدين منظور 25 نمونه خاك در عرصه تاغ كاري شده (در زير تاج پوشش) در عمق 30-0 سانتيمتري و 5 نمونه در عرصه هم‌جوار (بدون اجراي عمليات بيابان‌زدايي) به عنوان شاهد به صورت تصادفي تهيه و در آزمايشگاه خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك اندازه‌گيري گرديد. آناليز داده‌ها با آزمون t مستقل انجام شد. نتايج نشان داد كه خاك منطقه تاغ كاري شده از لحاظ خصوصيات فيزيكي تفاوت معني‌داري با عرصه شاهد نداشته است. از نظر خصوصيات شيميايي خاك، كربن آلي خاك در عرصه تاغ كاري شده نسبت به شاهد داراي افزايش معني‌دار با احتمال 99 درصد است، به طوري اين عنصر از 1/0 به 5/0 ميلي‌گرم رسيده كه حدود 5 برابر افزايش داشته است. عنصر منيزيم نيز افزايش معني‌داري را در عرصه تاغ كاري شده نسبت به شاهد داشته است. ميزان اين عنصر از 18 به 57 ميلي‌گرم افزايش‌يافته است كه با احتمال 95 درصد اين افزايش معني‌دار است. نتايج نشان‌دهنده افزايش معني‌دار عنصر پتاسيم در خاك عرصه تاغ كاري شده نسبت به عرصه شاهد است. به طوري كه ميزان اين عنصر از 366 به حدود 1299 ميلي‌گرم رسيده يعني حدود 4 برابر افزايش داشته است، اين تفاوت از نظر آماري نيز با احتمال 99 درصد معني‌دار است. البته نبايد از نظر دور داشت كه ميزان شوري خاك در پاي بوته‌ها نسبت به شاهد افزايش داشته است و از نظر شوري وضعيت خاك بهبودي حاصل نكرده است.

76330

دانشگاه اردکان

كلانتري سعيده Kalantari Saeideh