برآورد پيامدهاي اقتصادي و زيست‌محيطي برداشت از آب‌هاي زيرزميني (مطالعه موردي: شهرستان اردكان)

مهندسي كشاورزي - اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد منابع طبيعي و محيط زيست

7/8/2017 12:00:00 AM

برداشت از آب¬هاي زيرزميني به ميزان بيش از شارژ طبيعي آبخوان موجب كسري بيلان، افت سطح سفره¬هاي زيرزميني و كمبود آب در بسياري از مناطق گرديده است. هدف اصلي مطالعه حاضر برآورد پيامد¬هاي اقتصادي و زيست‌محيطي برداشت از آب¬هاي زيرزميني شهرستان اردكان مي¬باشد. هزينه¬ي برداشت شامل هزينه¬ نهايي شخصي مصرف¬كنندگان و هزينه¬هاي اضافي ناشي از برداشت مي¬باشد. به منظور برآورد هزينه¬ نهايي شخصي مصرف¬كنندگان، هزينه¬هاي پمپاژ ساليانه مبلغ 63 ميليارد ريال و هزينه¬هاي حفر چاه مبلغ 290 ميليارد ريال برآورد گرديد. در بخش هزينه¬هاي اضافي ناشي از برداشت به منظور برآورد ارزش حفاظتي آب¬هاي زيرزميني تحقيقي ميداني در سال 1395 انجام گرفت و با استفاده از روش مايكل و كارسون تعداد نمونه انتخاب و با تكميل 400 پرسشنامه از شهروندان شهرستان اردكان اطلاعات لازم استخراج گرديد. جهت برآورد ارزش حفاظتي از ارزش¬گذاري مشروط و تكنيك دوگانه دو¬بعدي استفاده شد. نتايج تحقيق نشان داد كه ساليانه هر خانوار حاضر به پرداخت مبلغ 778230 ريال براي حفظ آب¬هاي زيرزميني مي¬باشد. مجموع ارزش حفاظتي آب¬هاي زيرزميني شهرستان اردكان مبلغ 22 ميليارد ريال برآورد گرديد. هزينه‌ي كاهش توليد محصولات كشاورزي كه جزئي از هزينه¬هاي اضافي ناشي از برداشت مي¬باشد، با توجه به آمار 30 ساله از 1366-1395 مبلغ 1211 ميليارد ريال برآورد گرديد. در شهرستان اردكان ساليانه 63.000.000.000 ريال براي پمپاژ از منابع آب زيرزميني هزينه مي¬شود اين در حالي است كه خسارت ساليانه ناشي از اين پمپاژ معادل 142.000.000.000 ريال برآورد گرديده است. در مجموع ميزان هزينه نهايي شخصي مصرف¬كنندگان مبلغ 353 ميليارد ريال و هزينه¬هاي اضافي ناشي از برداشت مبلغ 1233 ميليارد ريال برآورد گرديد. تفاوت بسيار زياد بين هزينه¬هاي اضافي برداشت و هزينه‌هاي شخصي مصرف¬كنندگان مي‌تواند در جهت تغير نگرش مسئولين و بخش¬هاي صنعت و كشاورزي به عنوان بزرگ‌ترين مصرف‌كنندگان منابع آبي، در زمينه¬ي مصرف بهينه¬ي منابع آب زيرزميني مفيد واقع شود. همچنين مجموع هزينه¬ي برداشت از آب¬هاي زيرزميني به ميزان 1586 ميليارد ريال مي-تواند كمك شاياني به دولت و سياست‌گذاران به منظور توجيه انتقال آب جايگزين به منطقه نمايد.

76340

دانشگاه اردکان

فتاحي اردكاني احمد Fatahi Ardakani Ahmad